Fizik Bilimine Giriş — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Fiziğin Alt Dalları

Mekanik: hareket ve kuvvet
Termodinamik: ısı ve sıcaklık
Optik: ışık
Elektrik ve manyetizma
Atom ve nükleer fizik
Katıhâl fiziği

Fizik diğer bilimlerle iç içedir: biyofizik, jeofizik ve astrofizik bu kesişimden doğmuştur.

Skaler ve Vektörel Büyüklükler

Skaler: yalnızca büyüklükle tanımlanır — kütle, zaman, sıcaklık, yol, enerji.
Vektörel: büyüklüğün yanında yön de gerekir — kuvvet, hız, ivme, yer değiştirme.

Ayırt etme: "5 kg" tek başına anlamlıdır (skaler), ama "5 N" hangi yönde olduğu söylenmeden eksik kalır (vektörel).

Vektörler toplanırken yön hesaba katılır; skalerler doğrudan toplanır.

Temel Büyüklükler ve Ölçme

Yedi temel büyüklük ve SI birimleri:

uzunluk (m) · kütle (kg) · zaman (s) · akım (A) · sıcaklık (K) · madde miktarı (mol) · ışık şiddeti (cd)

Diğerleri türetilmiş büyüklüktür: hız (m/s), kuvvet (N), enerji (J).

Her ölçmede belirsizlik vardır; ölçüm sonucu ölçüm aracının duyarlılığıyla sınırlıdır.

Sık Yapılan Hata

Yol ile yer değiştirmeyi karıştırmak. Yol skalerdir ve alınan toplam mesafedir; yer değiştirme vektöreldir ve başlangıçla bitiş arasındaki doğrusal uzaklıktır.

Dairesel pistte bir tur atan koşucunun yolu pistin çevresi kadar, yer değiştirmesi sıfırdır.

Sık sorulanlar

Yol ile yer değiştirme arasındaki fark nedir?

Yol alınan toplam mesafedir ve skalerdir; yer değiştirme başlangıç ile bitiş arasındaki yönlü uzaklıktır.

Kaç temel büyüklük vardır?

Yedi: uzunluk, kütle, zaman, akım, sıcaklık, madde miktarı ve ışık şiddeti.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • FİZ.9.1.1

    Fizik biliminin tanımına yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

  • FİZ.9.1.2

    Fizik biliminin alt dallarını sınıflandırabilme

  • FİZ.9.1.3

    Fizik bilimine katkıda bulunmuş bilim insanlarının deneyimlerini yansıtabilme

  • FİZ.9.1.4

    Bilim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlarda fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayabilme

  • FİZ.9.2.1

    Birimleri SI birim sisteminde verilen temel ve türetilmiş nicelikleri sınıflandırabilme

Fizik Bilimine Giriş testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.