Aynalar
Düzlem ayna: görüntü sanal, düz ve cisimle aynı büyüklüktedir; aynanın arkasında aynı uzaklıkta oluşur.
Çukur ayna: ışınları toplar. Cismin konumuna göre görüntü büyük, küçük, düz ya da ters olabilir.
Tümsek ayna: her zaman sanal, düz ve küçük görüntü verir. Geniş görüş açısı sağladığı için güvenlik ve araç aynalarında kullanılır.
Odak uzaklığı: $f = \frac{r}{2}$
Ayna ve Mercek Denklemi
$\dfrac{1}{f} = \dfrac{1}{d_c} + \dfrac{1}{d_g}$
Büyütme: $m = \dfrac{d_g}{d_c} = \dfrac{h_g}{h_c}$
İşaret kuralı: gerçek görüntü için $d_g$ pozitif, sanal görüntü için negatiftir. Çukur ayna ve ince kenarlı mercekte $f$ pozitif, tümsek ayna ve kalın kenarlı mercekte negatiftir.
Mercekler ve Uygulamalar
İnce kenarlı (yakınsak) mercek: ışınları toplar; büyüteç, kamera ve gözlükte kullanılır.
Kalın kenarlı (ıraksak) mercek: ışınları dağıtır, her zaman küçük ve sanal görüntü verir.
Miyop kalın kenarlı, hipermetrop ince kenarlı mercekle düzeltilir.
Mercek gücü: $P = \frac{1}{f}$, birimi diyoptri.
Sık Yapılan Hata
Gerçek ile sanal görüntüyü karıştırmak. Gerçek görüntü perdeye düşürülebilir ve terstir; sanal görüntü perdeye düşmez ve düzdür.
İkinci hata: göz kusurlarının merceklerini ters eşleştirmek — miyop kalın kenarlı, hipermetrop ince kenarlı mercekle düzeltilir.
Sık sorulanlar
Sanal görüntü perdeye düşürülebilir mi?
Hayır. Yalnızca gerçek görüntü perdeye düşürülebilir ve gerçek görüntü terstir.
Tümsek ayna nasıl görüntü verir?
Her zaman sanal, düz ve küçük görüntü verir; geniş görüş açısı sağlar.