Kumbarada 20 Lira
Bir çocuğun kumbarasında 20 lira olsun. Her hafta 5 lira ekliyor. 4 hafta sonra 40 lirası olur ve uzun süredir istediği kitabı alabilir. Parayı hemen harcamak yerine biriktirmeye tasarruf denir.
Tasarruf yalnız para için değildir. Diş fırçalarken musluğu kapatmak su tasarrufu, odadan çıkarken ışığı söndürmek elektrik tasarrufudur. Babanın, musluğu sonuna kadar açık bırakan çocuğu uyarmasının nedeni budur.
İhtiyaç mı, İstek mi?
Alışverişe çıkmadan önce aileyle liste yapın ve her satırın yanına "ihtiyaç" ya da "istek" yazın:
(1) Ekmek → ihtiyaç
(2) Kışlık bot (eskisi küçüldü) → ihtiyaç
(3) Üçüncü oyuncak araba → istek
(4) Defter (okul için) → ihtiyaç
Çocukların en çok karıştırdığı nokta, çok istenen şeyi ihtiyaç sanmaktır. İhtiyaç olmadan yaşayamadığımız ya da işimizi yapamadığımız şeydir: yiyecek, giysi, barınak, okul araçları. İstek güzeldir ama beklenebilir. Annenin listede olmayan pahalı oyuncağı almaması bu yüzden cimrilik değil, bütçeyi korumaktır.
Evimizdeki Aile
Anne, baba ve çocuklardan oluşan aileye çekirdek aile denir. Büyükanne ya da büyükbaba da aynı evde yaşıyorsa bu bir geniş ailedir. Teyze, hala, dayı, amca, kuzen ise akrabalarımızdır; çoğu zaman ayrı evlerde yaşarlar.
Haftalık Görev Çizelgesi
Buzdolabına bir tablo asın: pazartesi oda toplamak, salı çöpü çıkarmak, çarşamba sofrayı kurmak, perşembe çiçekleri sulamak. 3. sınıf çocuğu bu işleri kendisi yapabilir. Evdeki sorumluluk yetişkin işi olan şeyleri kapsamaz: ocağı yakmak, ilaç vermek, prizle uğraşmak çocuğun görevi olamaz.
Evde yalnızken kapı çalarsa, tanımadığı kişiye kapı açılmaz; aileye telefonla haber verilir.
Apartmanda ve Mahallede
Komşularla selamlaşmak, gece gürültü yapmamak, ortak merdiveni temiz tutmak, yaşlı bir komşunun poşetini taşımak toplum içinde yaşamanın kurallarıdır. Otobüste yaşlılara yer vermek ve sıraya girmek herkesin hakkını korur.
Toplumda herkesin bir işi vardır ve işler birbirine bağlıdır. Fırıncı ekmeği sabah 5'te çıkarır, şoför işçiyi fabrikaya götürür, öğretmen çocuğu okutur. Birinin işi durunca başkaları da etkilenir. Çocuğunuzla bir sabah kahvaltısında sofraya gelen 3 yiyeceğin kimlerin emeğiyle geldiğini konuşun.
Mini soru: Anne, baba, çocuklar ve büyükanne aynı evde yaşıyor. Bu hangi ailedir? Geniş aile.
Sık sorulanlar
İhtiyaç ile istek arasındaki fark nedir?
İhtiyaç olmadan yaşayamadığımız ya da işimizi yapamadığımız şeydir (yiyecek, giysi). İstek olmasa da yaşayabileceğimiz, beklenebilecek şeydir (yeni oyuncak).
Çekirdek aile nedir?
Anne, baba ve çocuklardan oluşan ailedir. Büyükanne ya da büyükbaba da birlikte yaşıyorsa geniş aile denir.
Evde çocuğun görevi olmayan işler hangileridir?
Ocağı yakmak, ilaç vermek, prizle ya da elektrikli aletle uğraşmak yetişkin işidir. Çocuk oda toplamak, çöp çıkarmak, sofra kurmak gibi işleri üstlenir.
Tasarruf neden önemlidir?
Biriken para ihtiyaç anında işe yarar; su ve elektrik tasarrufu ise hem aile bütçesini hem doğal kaynakları korur.