Sınıfta Seçim Günü
Ekim ayında birçok sınıfta başkan seçilir. Diyelim ki sınıfta 26 öğrenci var ve 3 aday çıktı. Adaylar kısa bir konuşma yapar: "Seçilirsem sınıf kitaplığını düzene sokacağım." Sonra herkes adını yazmadan, gizlice oy verir. Sayım tahtada yapılır:
Aday A: 11 oy · Aday B: 9 oy · Aday C: 6 oy → toplam 26
En çok oyu alan A başkan olur. B ve C'ye oy verenler de sonucu kabul eder. Bu küçük seçim, ülkemizdeki seçimlerin sınıftaki modelidir: herkesin 1 oyu vardır, oy gizlidir, çoğunluğun kararı geçerlidir. Testlerde bu uygulama "demokrasi" ya da "seçme ve seçilme hakkı" diye sorulur.
Başkan Sınıfın Patronu mu?
Çocukların sık düştüğü yanılgı, başkanı arkadaşlarına emir veren kişi sanmaktır. Oysa başkan sınıfın sözcüsüdür: sınıfın isteğini öğretmene iletir, bir işte önce kendisi görev alır. Başkanın da kurallara uyması gerekir; seçilmek ona ayrıcalık değil, sorumluluk verir.
Kendimi Tanıyorum
Kimi çocuk resimde, kimi koşuda, kimi anlatmada güçlüdür. Çocuğunuzla bir kâğıda 3 sütun açın: "İyi yaptığım", "Geliştirmek istediğim", "Sevdiğim". Her sütuna 2 şey yazsın. Güçlü yan bir başkasıyla yarışmak için değil, kendini tanımak için yazılır; kimse bir başkasından üstün değildir.
Okulda Yolumu Bulmak
3. sınıfta kroki okumak da öğrenilir. Krokide bölümler harflerle ya da simgelerle gösterilir; "raflar dolusu kitap, sessiz olunur" diye anlatılan bölüm kütüphanedir. Kaybolan öğrenci koridorda dolaşmaz, bir öğretmene ya da görevliye sınıfını söyler.
Servis ve okul yolunda kural bellidir: serviste emniyet kemeri takılır, araç dururken inilir ve binilir. Şoför uyardıysa kemer yolculuk bitene kadar çıkarılmaz; kısa yol da olsa kural aynıdır.
Yeni Gelen Arkadaş
Sınıfa yeni gelen bir öğrenci teneffüste yalnız oturuyorsa yanına gidip oyuna çağırmak en doğru davranıştır. Okulda ihtiyacı olan arkadaşlar için defter-kalem toplamak yardımlaşma, kütüphanede sessiz olmak ve aldığı kitabı yerine koymak saygı ve sorumluluktur.
Mini soru: Derste söz almak isteyen öğrenci ne yapar? Parmak kaldırır ve söz verilmesini bekler.
Evde Konuşun
- Evde küçük bir seçim yapın: hafta sonu hangi oyun oynanacak? Herkes kâğıda yazsın, sayın.
- Çocuğun sınıf krokisini çizmesini isteyin; kendi sırasını işaretlesin.
- "Bu hafta sınıfta kime yardım ettin?" sorusunu her cuma sorun.
Sık sorulanlar
Sınıf başkanı seçimi neden gizli oyla yapılır?
Herkes kimseden çekinmeden kendi kararını versin diye. Gizli oy, seçimin adil olmasını sağlar.
Sınıf başkanının görevi nedir?
Sınıfın sözcüsü olmak, istekleri öğretmene iletmek ve işlerde örnek olmak. Başkan arkadaşlarına emir vermez.
Kendimizi neden tanımalıyız?
Neyi iyi yaptığımızı ve neyi geliştirmek istediğimizi bilirsek çalışmamızı ona göre planlarız. Güçlü yanlarımız birbirinden farklıdır; bu bir yarış değildir.