Bir Haftanın Çöpü
Bir hafta boyunca evde 4 ayrı torba kullanın: kâğıt, plastik, cam, metal. 5. torba geri kalan her şey için olsun. 7 günün sonunda her torbanın kaç kez dolduğunu bir tabloya yazın. Hafta sonunda torbalara birlikte bakın. Çoğu evde en hızlı dolan torba plastik ambalaj torbasıdır.
Okunmuş gazete kâğıt kutusuna, su şişesi plastiğe, reçel kavanozu cama, konserve kutusu metale gider. Ayrılan atık fabrikada yeniden işlenir; böylece yeni ağaç kesilmez, yeni maden çıkarılmaz, enerji de daha az harcanır.
Her Kâğıt Geri Dönüşür mü?
Birçok çocuk kâğıt olan her şeyin kâğıt kutusuna gideceğini sanıyor. Yağlı pizza kutusu, kullanılmış kâğıt peçete ve ıslak mendil geri dönüşmez; yağ ve kir kâğıdın yeniden işlenmesini bozar. Bunlar çöpe gider. Kâğıt kutusuna temiz ve kuru kâğıt atılır.
Geri dönüşümden de önce gelen bir adım var: azaltmak. Pazara bez çantayla gitmek, suluğu doldurup kullanmak hiç atık oluşturmaz. Sıra şöyledir: azalt, yeniden kullan, geri dönüştür.
Doğal mı, İnsan Yapımı mı?
Dağ, göl, orman, deniz ve canlılar doğal varlıklardır. Köprü, bina, baraj ve yol insan yapımıdır. Denize atılan bir poşeti balık ya da kaplumbağa yiyecek sanıp yutabilir; bu yüzden "denize çöp atmak balıklara zarar vermez" düşüncesi yanlıştır. Kışın sokak hayvanlarına su ve yiyecek bırakmak, okul bahçesine fidan dikip sulamak doğaya sahip çıkmaktır.
Pamukta Fasulye
Bir bardağa ıslak pamuk koyun, arasına 2-3 kuru fasulye yerleştirin ve bardağı pencere önüne bırakın. 3-4 gün içinde kök çıkar, bir hafta içinde yeşil filiz görünür. Filiz büyümek için su, ışık ve havaya ihtiyaç duyar; toprağa aktarılınca oradaki besinleri de kullanır. Bir bardağı karanlık dolaba koyarsanız filizin solgun ve cılız kaldığını görürsünüz.
Mevsimler Doğayı Değiştirir
İlkbaharda çiçekler açar, ağaçlar yapraklanır; yazın havalar ısınır, günler uzar; sonbaharda yapraklar dökülür; kışın kar yağar, bazı hayvanlar kış uykusuna yatar. Yağmur suyunu biriktirip bahçeyi sulayan bir çiftçi, suyu tasarruflu kullanmış olur.
Mini soru: Okunmuş bir gazete 1 numaralı kâğıt, 2 numaralı plastik, 3 numaralı cam kutusundan hangisine atılır? 1 numaralı kâğıt kutusuna. Aynı sorunun zor hâli: gazeteye yağlı bir yiyecek sarıldıysa? O zaman çöpe gider.
Sık sorulanlar
Yağlı pizza kutusu kâğıt kutusuna atılır mı?
Hayır. Yağlı ve kirli kâğıt geri dönüşmez, çöpe gider. Kâğıt kutusuna yalnız temiz ve kuru kâğıt atılır.
Çevre korumada öncelik sırası nedir?
Önce azaltmak, sonra yeniden kullanmak, en son geri dönüştürmek.
Bir tohumun filizlenmesi için neler gerekir?
Su, hava ve uygun sıcaklık. Filiz çıktıktan sonra ışık ve topraktaki besinler de gerekir.