Evin Tehlike Haritası
Evin planını kabaca bir kâğıda çizin: mutfak, banyo, salon, balkon, yatak odası. Çocukla evi dolaşın ve dikkat gerektiren her yere kırmızı bir nokta koyun:
(1) Mutfak: ocak, fırın, bıçak çekmecesi
(2) Banyo: ilaç dolabı, ıslak zemin
(3) Salon: prizler
(4) Balkon: korkuluk, üzerine çıkılabilecek sandalye
Harita bittiğinde çocuk kaç kırmızı nokta saydı? Her noktanın yanına bir kural yazın: "Prize parmak ya da çubuk sokulmaz." "İlaç şeker değildir; yalnız büyükler verir."
Ocak Kapandı, Tehlike Bitti mi?
Çocukların çok karıştırdığı bir durum vardır: ateşi sönen ocağı soğuk sanıyor. Oysa ocağın üstü, tencere ve fırın kapağı kapandıktan sonra da uzun süre sıcak kalır. Ütü fişten çekilince de hemen soğumaz.
Kural bu yüzden "yanan ocağa dokunma" değil, "ocağa ve ütüye hiç dokunma"dır. Sıcak bir yere dokunulursa yanan yer hemen soğuk (buzlu değil) akan suyun altına tutulur ve bir büyüğe haber verilir.
Ailemiz ve Görevlerimiz
Aile birlikte yaşayan ve birbirine destek olan kişilerdir: anne, baba, kardeşler; bazı evlerde büyükanne ve büyükbaba. Her ailenin büyüklüğü farklıdır.
Evde herkesin küçük de olsa bir görevi vardır. 6 yaşındaki bir çocuk şunları kendisi yapabilir: sabah kalkınca yatağını toplamak, oyuncaklarını kutusuna koymak, sofraya kaşık-çatal dizmek, kirli çamaşırını sepete atmak. Bu işler "yardım" değil, çocuğun kendi sorumluluğudur.
Sofrada ve Banyoda
Sofrada herkes oturunca yemeğe başlanır, ağız dolu konuşulmaz, uzaktaki bir şey "Uzatır mısın?" diye istenir. Banyoda diş fırçalarken musluk kapatılır. Fırçalama yaklaşık 2 dakika sürer; musluk açık kalırsa bu sürede litrelerce su boşa akar.
Mini soru: Diş fırçalarken musluğu ne yapmalıyız? Kapatmalıyız; su yalnız ağız çalkalarken açılır.
Bu Hafta Evde
- Tehlike haritasını buzdolabına asın; her akşam 1 noktayı birlikte konuşun.
- Çocuğa 2 günlük görev verin; yaptıkça yanına kendisi işaret koysun.
- Sofrayı bir akşam tamamen çocuk kursun: kaç kişiyiz, kaç tabak gerekir?
Uykuya da evde karar verilir. Testlerde "Sağlıklı olmak için gece nasıl yatılmalı?" diye sorulur; cevap erken ve her gün aynı saatte yatmaktır. Yatmadan 1 saat önce ekranı kapatmak, dişleri fırçalamak ve ertesi günün çantasını hazırlamak küçük bir akşam sırası olabilir. Sıra her akşam aynı olunca çocuk kendisi hatırlamaya başlar.
Sık sorulanlar
Evde nelere dokunmamalıyız?
Prize, ocağa, ütüye, kesici aletlere ve ilaçlara. Ocak ve ütü kapatıldıktan sonra da bir süre sıcak kalır.
1. sınıf çocuğu evde hangi işleri yapabilir?
Yatağını toplamak, oyuncaklarını kaldırmak, sofraya kaşık-çatal dizmek ve kirli çamaşırını sepete atmak gibi.
Kapıyı tanımadığımız biri çalarsa ne yapılır?
Çocuk kapıyı açmaz, içeriden de konuşmaz; hemen evdeki büyüğe haber verir. Evde yalnızsa kapıyı hiç açmaz ve ailesini telefonla arar.