5. Sınıf Family Life — Aile ve Akrabalar — Konu Anlatımı

Cumartesi Sabahı, Saat 10

Evdeki odaları tek tek dolaşalım ve herkesin o anda ne yaptığını söyleyelim:

(1) Mutfak: My mother is cooking breakfast. (Annem kahvaltı hazırlıyor.)
(2) Bahçe: My father is watering the flowers. (Babam çiçekleri suluyor.)
(3) Banyo: My brother is brushing his teeth. (Erkek kardeşim dişlerini fırçalıyor.)
(4) Salon: My grandparents are reading the newspaper. (Büyükannemle büyükbabam gazete okuyor.)
(5) Oda: I am tidying my room. (Odamı topluyorum.)

Beş cümlenin ortak yanı ne? Hepsi şu an olan bir işi anlatıyor ve hepsinde iki parça var: am/is/are ve -ing almış fiil. Bu yapıya şimdiki zaman (present continuous) denir.

Akrabalar ve Kimin Kimi

grandmother / grandfather (büyükanne / büyükbaba) · aunt (teyze, hala) · uncle (amca, dayı) · cousin (kuzen) · grandson / granddaughter (erkek / kız torun)

Türkçede dört ayrı sözcükle anlattığımız teyze-hala ve amca-dayı ayrımı İngilizcede yoktur. Annenin annesi de babanın annesi de "grandmother"dır.

Sahiplik sözcüğü sahibin cinsiyetine göre seçilir: Ali'nin annesi "his mother", Ayşe'nin babası "her father". Birçok öğrenci anneye bakıp "her" yazıyor; oysa bakılacak kişi Ali'dir. İsimle söylerken 's eklenir: "Ali's mother is a nurse."

Şimdiki Zamanı Kurmak

Yazım kuralları: çoğu fiil -ing alır (read → reading). Sonu -e ile biten fiil e'yi düşürür (make → making, ride → riding). Kısa ve ünsüzle biten bazı fiillerde son harf ikilenir (swim → swimming, run → running, sit → sitting).

Sık yapılan hata: "She is brush her hair." Cümlede "is" var ama fiil -ing almamış; yapının yarısı eksik. Doğrusu: "She is brushing her hair." Tersine hata da görülür: "She brushing her hair." Bu kez "is" unutulmuş. İki parçadan biri eksikse cümle yanlıştır.

Her Zaman mı, Şu An mı?

Aynı kişi hem alışkanlık hem anlık iş için anlatılabilir:

Hangi yapıyı seçeceğinizi cümledeki zaman sözcüğü söyler. "every day, usually, on Sundays" geniş zamanı (present simple), "now, right now, at the moment, Look!" şimdiki zamanı çağırır.

Daha zor bir kullanım: şimdiki zaman yakın gelecek planı için de kullanılır. "What are we doing this weekend?" diye soran çocuğa baba "We are having a barbecue in the garden." diye cevap verebilir. Cümlede "this weekend" gibi bir gelecek ifadesi varsa plan anlatılıyordur.

Kısa Cevaplar: Yes, She Is

Şimdiki zaman sorusu am/is/are ile başlar, kısa cevap da aynı sözcükle biter:

(6) Is your mother cooking? → Yes, she is. / No, she isn't.
(7) Are your cousins playing chess? → Yes, they are. / No, they aren't.
(8) Are you doing your homework? → Yes, I am. / No, I'm not.

Kısa cevapta -ing'li fiil tekrar edilmez; "Yes, she is cooking" uzun cevaptır ve yanlış değildir, ama testteki şıklarda çoğunlukla kısa biçim aranır. "Yes, she does" ise geniş zamanın kısa cevabıdır; "Is she...?" sorusuna uymaz. 8 numaradaki olumsuz cevapta "I amn't" denmez: doğrusu "I'm not".

Ailenin Hobileri

Bir ailede yapılan ankette sonuçlar şöyle çıkmış: football 12 kişi, cycling 7 kişi, piano 5 kişi. En çok tercih edilen hobi football'dur. Grafik sorularında en uzun sütunu bulmak yeter; sonra cümle kurulur: "Football is the most popular hobby in the family."

Hobi cümlesinde geniş zaman kullanılır, çünkü hobi alışkanlıktır: "My father plays football every Saturday." Soru "What is he doing now?" olsaydı cevap "He is playing football." olurdu.

Sınav İpucu

Diyalog sorularında soru "What are you doing now?" ise cevap mutlaka am/is/are + -ing olmalı; "I brush my teeth" şıkkı zaman bakımından yanlıştır. Görev paylaşımı sorularında ("Who is taking care of the pet today?") cevap kişiyi söyler: "My sister is." Bazı testlerde "They are camping this weekend, aren't they?" gibi soru ekleri de çıkar: olumlu cümleye olumsuz ek gelir ve fiil aynı kalır (are → aren't).

Sık sorulanlar