Hayvanat Bahçesinin Kapısında
Sınıf gezisi hayvanat bahçesine. Kapıda üç tabela var:
(1) You must not feed the animals. (Hayvanları beslememelisiniz.)
(2) You must not touch the glass. (Cama dokunmamalısınız.)
(3) You must stay on the path. (Yoldan ayrılmamalısınız.)
"Must" zorunluluk, "must not" (mustn't) yasak bildirir. Elinde simit olan bir ziyaretçi 1 numaralı tabelayı okuyunca ne yapar? Simiti hayvanlara vermez. Tabela sorularında "must not" gördüğünüz anda cevap "yapmamalı" yönündedir.
Hayvanın Parçaları
| Parça | Türkçe | Kimde? |
|---|---|---|
| wing | kanat | bird, bee |
| fin | yüzgeç | fish, dolphin |
| tusk | fildişi (uzun diş) | elephant |
| trunk | hortum | elephant |
| paw | pati | cat, bear |
| tail | kuyruk | monkey, dog |
| horn | boynuz | goat, rhino |
Filin ağzından dışarı uzanan uzun beyaz dişler "tusk"tır; burnu gibi kullandığı uzun organ "trunk". Öğrenciler ikisini sık karıştırıyor. Balığın suda yüzmesini sağlayan organ ise fin'dir, wing değil.
Kim Nerede Yaşar?
penguin → ocean / coast (okyanus kıyısı) · monkey → jungle (tropik orman) · zebra, lion → savanna · camel → desert (çöl) · bear → forest (orman)
Soru kalıbı: "Where do lions live?" Cevap: "They live in the savanna." Hayvan tekil anlatılırsa fiil -s alır: "A penguin lives on the coast."
Hayvanlar gruplara da ayrılır: bird (kuş), insect (böcek), reptile (sürüngen), mammal (memeli). Kart sorusunda "bird, insect, reptile, banana" verilirse banana gruba ait değildir.
Can ve Can't
Yetenek "can" ile söylenir ve her özneyle aynı kalır: "Birds can fly. Elephants can't fly, but they can swim very well." Soru: "Can elephants fly?" → "No, they can't."
Sık yapılan hata: "A bird can flies" ya da "can to fly". Can'den sonra fiil yalın kalır: "A bird can fly." Öğrenciler geniş zamandaki -s alışkanlığını buraya taşıyor.
Hangisi Daha Hızlı? Karşılaştırma
Bahçedeki bilgi panosunda bir grafik var (yaklaşık en yüksek hızlar): cheetah 110 km/h, lion 80 km/h, elephant 40 km/h.
(4) A lion is faster than an elephant. (Aslan filden hızlıdır.)
(5) A cheetah is the fastest animal on the chart. (Çita grafikteki en hızlı hayvandır.)
Kısa sıfatlar -er alır: fast → faster, tall → taller, big → bigger. Uzun sıfatlar "more" alır: dangerous → more dangerous, beautiful → more beautiful.
Daha zor olan şu hata: "The giraffe is more tall than the zebra." Tall kısa bir sıfattır, "more" almaz; doğrusu "The giraffe is taller than the zebra." Hem "more" hem "-er" kullanmak da yanlıştır: "more taller" denmez. Kural tek soruya iner: sıfat kaç heceli? Tek heceyse -er.
Bakıcı Anlatıyor: Ne Yer, Ne Kadar Uyur?
Gezinin sonunda hayvan bakıcısı kısa bilgiler veriyor. Bu cümlelerin hepsi geniş zamanla kurulmuş, çünkü hayvanın her gün yaptığı şeyi anlatıyor:
(6) An elephant eats grass, leaves and fruit. It eats about 150 kilograms of food a day.
(7) Lions eat meat. They sleep 16-20 hours a day.
(8) A camel can live without water for many days in the desert.
Et yiyen hayvanlara carnivore, ot yiyenlere herbivore denir; 5. sınıfta bu iki terimi duymak yeter. Soru kalıbı: "What does an elephant eat?" → "It eats grass." Tekil hayvanla fiil -s alır (eats, sleeps), çoğul hayvanla almaz (lions eat). "A day" ifadesi "günde" demektir: "twice a day" günde iki kez.
Mini soru: "Lions sleeps a lot." cümlesinde hata nerede? Özne çoğul (lions), fiil -s almamalı: "Lions sleep a lot."
Doğada Hava: Sıcaklık Okumak
Temmuzda Antalya'da termometre 32°C gösteriyor: "It's hot and sunny." Ocakta Erzurum'da -10°C: "It's cold and snowy." Arada kalan sıcaklıklar için warm (ılık) ve cool (serin) kullanılır. Sıcaklık sorusunda önce sayıya bakın: 30'un üstü hot, 0'ın altı freezing ya da cold.
Sınav İpucu
Grafik sorularında "fastest, tallest, biggest" gibi "-est" ile biten sözcük en uç değeri, "-er than" iki hayvanın karşılaştırmasını ister. Tanım sorusunda ("kocaman kulakları ve hortumuyla tanınan nazik dev") hayvanın adı değil sıfat sorulabilir: gentle (nazik, sakin). Önce soru kökünün hayvanı mı özelliği mi istediğini okuyun.
Sık sorulanlar
"You must not feed the animals" ne demek?
"Hayvanları beslememelisiniz." Must not yasak bildirir.
"More tall" neden yanlış?
Tall tek heceli bir sıfattır ve -er alır: taller.
Balığın yüzmesini sağlayan organ nedir?
Fin (yüzgeç).