Önce Bir Soru: Develer Nerede Yaşar?
Cevap kolay: çölde. İngilizcesi "Camels live in the desert." Bu cümle bütün develer için her zaman doğrudur; bu yüzden geniş zamanla kurulur.
Şimdi bir belgesel izlediğinizi düşünün. Ekranda bir deve su içiyor. Sunucu şöyle der: "Look! The camel is drinking water." Bu cümle yalnızca o an için doğrudur.
İki cümle arasındaki fark bu ünitenin anahtarı: genel bilgi → geniş zaman, o anki sahne → şimdiki zaman.
Kim Nerede Yaşar?
| Animal | Home / Habitat | Türkçe |
|---|---|---|
| bee | hive | kovan |
| bird | nest | yuva |
| bear | cave | mağara |
| camel | desert | çöl |
| dolphin | ocean | okyanus |
| squirrel | forest | orman |
| goat | mountain | dağ |
"Birds live in nests." · "Bears sleep in caves in winter." Genel bilgi olduğu için ikisi de geniş zaman.
Hayvanların Yetenekleri: Can / Can't
(1) Penguins can't fly, but they can swim very well.
(2) Cheetahs can run very fast, about 100 kilometres an hour.
(3) Snakes can't walk. They move on the ground.
(4) A parrot can talk, but it can't understand you!
(1) numaralı cümlede iki yetenek "but" ile bağlandı: birini yapamıyor, ötekini çok iyi yapıyor. Bu kalıp testlerde sıkça çıkar.
Hava Nasıl? Mevsimler
Hava sorusu: "What's the weather like today?" Cevap her zaman "It" ile başlar: "It's sunny and hot." · "It's foggy." (sisli; görüş mesafesi çok azalır) · "It's windy." · "It's snowy."
| Season | Months | Weather |
|---|---|---|
| spring | March, April, May | rainy, warm |
| summer | June, July, August | sunny, hot |
| autumn | September, October, November | windy, cool |
| winter | December, January, February | snowy, cold |
Mevsimden önce "in" gelir: "In autumn, it is windy." Tablo Türkiye'deki genel durumu gösteriyor; Avustralya'da aralık ayı yazdır.
Doğayı Korumak: Must
Zorunluluk bildirmek için must, yasak için mustn't kullanılır. Arkasından yalın fiil gelir:
- We must recycle paper and plastic. (Kâğıt ve plastiği geri dönüştürmeliyiz.)
- We mustn't waste water. (Suyu boşa harcamamalıyız.)
- We must plant more trees.
- You mustn't pollute the river.
Çevre fiilleri: recycle (geri dönüştürmek), waste (israf etmek), pollute (kirletmek), plant (dikmek), protect (korumak).
Sınır Durum: Hem Genel Hem Şimdi
Aynı hayvan için iki zaman yan yana gelebilir. "Bears sleep in winter, but this bear isn't sleeping now. It is looking for food." (Ayılar kışın uyur ama bu ayı şu anda uyumuyor, yiyecek arıyor.) İlk yarı bütün ayılar için genel bilgi, ikinci yarı ekrandaki tek ayının o anki durumu.
Mini soru: "Every day, the zookeeper ___ (feed) the penguins at 10 o'clock." Boşluğa ne gelir? "Every day" bir alışkanlık bildirdiği için geniş zaman: feeds.
Mini Diyalog: Pikniğe Gidelim mi?
Sude: What's the weather like today, Berk?
Berk: It's sunny and very hot. It's 32 degrees!
Sude: Great! Let's go to the lake. We can see the ducks.
Berk: OK, but we must take our rubbish home.
Berk'in son cümlesi çevre bilincinin tam kendisi: çöpü doğada bırakmamak.
Okuma: Ormanda Bir Sabah
It is 7 o'clock in the morning and it is foggy in the forest. A squirrel is collecting nuts. Squirrels eat nuts and seeds. Two birds are singing in their nest. Birds usually build their nests in trees. It is autumn now, so the leaves are falling.
(1) What is the weather like? (2) What is the squirrel doing now? (3) Where do birds usually build their nests? · Cevaplar: (1) Foggy. (2) It is collecting nuts. (3) In trees.
Parçadaki fiillere bakın: "is collecting" o anki sahne, "eat" genel bilgi.
Öğrencilerin Karıştırdığı Yer
Sık yapılan hata: genel bilgiyi şimdiki zamanla anlatmak. "Birds are flying" cümlesi "kuşlar şu anda uçuyor" demektir; "kuşlar uçabilen canlılardır" demek için "Birds fly" ya da "Birds can fly" gerekir.
İkinci yanılgı: hava cümlesinde özneyi düşürmek. "Is sunny" eksiktir; İngilizcede her cümlenin öznesi olmalı: "It is sunny."
Sınav İpucu ve Alıştırma
Kartlarda dört yaşam alanı varsa tanımdaki sıfata bakın: "sıcak ve kurak" → desert, "tuzlu ve çok büyük su" → ocean. "Zorunluluk bildiren yapı" isteniyorsa must/mustn't arayın.
1. Bees live in a ___. 2. Look! The dog ___ (swim) in the lake. 3. We ___ waste water. (yasak) 4. In winter, ___ is snowy. · Cevaplar: 1. hive · 2. is swimming · 3. mustn't · 4. it
Sık sorulanlar
Genel doğrular hangi zamanla anlatılır?
Geniş zamanla: Camels live in the desert. O anda olan işler şimdiki zamanla anlatılır: The camel is drinking water.
'Mustn't' ne anlatır?
Yasak: We mustn't waste water. Must ise zorunluluk bildirir.
Hava durumu cümlesi hangi özneyle başlar?
It ile: It's foggy, It's windy.