Başvuru Formunda Üç Soru
Bir üniversitenin 3 haftalık yaz okulu, 15-17 yaş arası öğrencilere 20 burs veriyor. Son başvuru tarihi 31 Mart. Formda üç soru var ve üçü de aynı dil yapısını ister:
(1) How long have you been learning English? (Ne zamandır İngilizce öğreniyorsun?)
(2) What have you been doing to improve your writing? (Yazma becerini geliştirmek için neler yapıyorsun?)
(3) How many certificates have you received so far? (Şimdiye kadar kaç sertifika aldın?)
İlk iki soru bir süreci, üçüncüsü bir sonucu soruyor. Bu yüzden ilk ikisinin cevabı present perfect continuous (have/has been + fiil-ing), üçüncüsünün cevabı present perfect (have/has + V3) olur:
(1) I have been learning English since 2019. (2019'dan beri İngilizce öğreniyorum.)
(2) I have been keeping a weekly journal in English. (Her hafta İngilizce günlük tutuyorum.)
(3) I have received 2 certificates. (2 sertifika aldım.)
Süreç mi, Sonuç mu?
Aynı fiille kurulan iki cümleyi yan yana koyalım:
| Present perfect continuous | Present perfect |
|---|---|
| I have been writing my motivation letter all morning. (Bütün sabah niyet mektubumu yazıyorum; hâlâ uğraşıyorum.) | I have written my motivation letter. (Niyet mektubumu yazdım; bitti, elimde.) |
| She has been preparing for the interview for 2 weeks. | She has prepared 5 answers. |
Soldaki cümleler "ne kadar süredir uğraşıyorsun?" sorusuna, sağdakiler "ne kadarını bitirdin?" sorusuna cevap verir. Bir işaret daha: sayı ya da miktar varsa (5 answers, 2 certificates) neredeyse her zaman present perfect gelir, çünkü sayılan şey bitmiş iştir.
Peki "Why are your eyes red?" diye sorulduğunda ne dersin? "I have been reading for hours." Eylem az önce bitmiş olabilir ama izi görünüyor. Continuous biçim bu görünen izi de anlatır.
Know, Belong, Own: Continuous Almayan Fiiller
Sık yapılan hata: "I have been knowing my English teacher since 2021." Bu cümle yanlış. know, believe, understand, own, belong, prefer gibi durum fiilleri bir eylem değil bir hâl anlatır; hâl "sürdürülmez", zaten vardır. Doğrusu: "I have known my English teacher since 2021."
Öğrenciler bu hatayı yapıyor, çünkü Türkçede "tanıyorum" şimdiki zaman ekiyle söyleniyor. İngilizcede şimdiki zamanın -ing'i kullanılmaz: "I know him", "I have known him for 3 years".
For, Since ve How Long
for süreyi söyler (for 3 years, for 6 months), since başlangıç noktasını (since 2022, since September, since I was 12). "How long...?" sorusuna ikisi de cevap olur.
Mini soru: "I have been volunteering at the library ___ two years." Boşluğa ne gelir? Cevabı birazdan. "two years" bir süre, başlangıç değil; cevap for.
Başvuru Diliyle Günlük Dil Arasındaki Fark
| Günlük (informal) | Resmî (formal) |
|---|---|
| I wanna study abroad. | I would like to study abroad. |
| Thanks a lot! | Thank you for considering my application. |
| Write back soon. | I look forward to hearing from you. |
Son satırda gizli bir tuzak var: "look forward to" kalıbındaki to bir edattır, mastar işareti değildir. Bu yüzden ardından -ing gelir. "I look forward to hear from you" testlerde "hatayı bul" sorusu olarak çıkar.
Başvuru sözcükleri: deadline (son tarih), requirement (koşul), eligibility (başvuruya uygunluk), reference (referans mektubu), transcript (not dökümü), tuition (öğrenim ücreti), scholarship (burs).
Danışmanla Beş Dakika
Adviser: How long have you been working on the letter?
Kerem: Since Monday. I have written 3 drafts, but I am not happy with any of them.
Adviser: What has been bothering you?
Kerem: I have been trying to explain why I chose this programme, but it sounds too general.
Adviser: Then give one example. What have you actually done? You should apply before the end of March.
Kerem ertesi gün arkadaşına şöyle aktarır: "She told me I should apply before the end of March." Aktarımda "you" → "I" olur; "should" ise değişmez.
Okuma: Bir Mektuptan Paragraf
"For the last 18 months, I have been teaching basic English to 6 younger students in my neighbourhood every Saturday. Two of them have passed their school exams with high marks. Despite the long hours, I have enjoyed every lesson."
Soru: Yazar Cumartesi derslerini hâlâ sürdürüyor mu? Evet; "have been teaching" ve "For the last 18 months" sürecin devam ettiğini gösteriyor. "Two of them have passed" ise sayılabilen bir sonuç. "Despite the long hours" kısmına da dikkat: despite'tan sonra cümle değil isim gelir; "despite of" yanlıştır.
Testte Bu Tema Nasıl Karşına Çıkar?
Bu konunun testinde zamanlar tek başına az sorulur; sorular başvuru dünyasının içinden gelir: belge-amaç eşleştirme (transcript → notlarını göstermek), resmî-günlük dil tablosu, "It is believed that..." gibi kişisiz kalıplar, "If I had known about the scholarship earlier, I would have applied" türü üçüncü tip koşul ve "students studying abroad" gibi kısaltılmış ilgi cümlesi. Tablo sorusunda boş hücrenin karşısındaki satıra bak: soldaki sütun "formal" diyorsa şıkta "wanna", "gonna" olan elenir.
Mini Etkinlik ve YDT İpucu
Kendi burs formunu doldur: 1 cümle "How long...?" sorusuna (continuous), 1 cümle "How many...?" sorusuna (simple perfect), 1 cümle de "I look forward to..." ile kapanış. Sonra durum fiili kullanıp kullanmadığını kontrol et.
YDT'de boşluk sorusunda "for the past + süre", "all day", "lately" görürsen continuous şıkkı güçlenir; "so far", "3 times", "already" görürsen simple present perfect ara. İkisi de uygunsa cümlede sayı olup olmadığına bak.
Sık sorulanlar
Present perfect ile present perfect continuous farkı nedir?
Continuous süreci ve süreyi vurgular (I have been writing for 2 hours); present perfect bitmiş sonucu ve miktarı (I have written 3 pages).
Durum fiilleri neden continuous olmaz?
know, own, belong gibi fiiller bir eylem değil bir hâl anlatır: "I have known him since 2021", "I have been knowing" değil.
"I look forward to hear from you" neden yanlış?
Buradaki to edattır; ardından -ing gelir: "I look forward to hearing from you."