11. Sınıf Family Life & Home — Past Perfect ve Ettirgen Yapı — Konu Anlatımı

Taşınma Günü Neler Olmuştu?

Aksoy ailesi Haziran 2025'te dedenin eski evine taşındı. Annenin tuttuğu takvim şöyle:

1 Haziran'ı referans alalım. O güne gelindiğinde iki iş çoktan bitmişti:

(1) By the time we moved in, we had already had the roof repaired. (Taşındığımızda çatıyı çoktan onartmıştık.)
(2) My father had painted the kitchen before we arrived. (Biz gelmeden babam mutfağı boyamıştı.)

Past Perfect Ne Zaman Gerekir?

had + V3 "geçmişin geçmişi"dir: geçmişteki bir noktadan önce tamamlanmış olayı gösterir. "By the time", "before", "already", "when" ile sık görülür.

Peki her geçmiş cümlede kullanılır mı? Hayır. Olayları sırasıyla anlatıyorsan simple past yeter: "We moved in on 1 June and the boiler broke down 2 days later." Sıra zaten açık. Past perfect, anlatıcı geriye dönüp daha eski bir olaydan söz ettiğinde gerekir.

İnce bir fark: "When we arrived, Dad painted the kitchen." (Biz gelince boyamaya başladı.) ile "When we arrived, Dad had painted the kitchen." (Biz geldiğimizde boya bitmişti.) aynı değildir. Tek bir "had" olayların sırasını değiştirir.

Ettirgen Yapı: Kendin mi Yaptın, Yaptırdın mı?

Takvimde çatı ile mutfak arasında bir fark vardı: çatıyı usta onardı, mutfağı baba boyadı. İngilizce bu farkı have/get + nesne + V3 ile gösterir:

(3) We had the roof repaired. (Çatıyı onarttık.)
(4) Dad painted the kitchen himself. (Mutfağı babam kendisi boyadı.)
(5) We are going to get the boiler checked tomorrow. (Yarın kombiyi kontrol ettireceğiz.)

Sık yapılan hata: "We had repaired the roof." Bu cümle ettirgen değil, past perfect'tir: "çatıyı (kendimiz) onarmıştık". Nesne ile V3'ün yeri değişince anlam değişir. Ettirgende sıra şaşmaz: had + the roof + repaired.

Let ve Make: İzin ve Zorunluluk

Evde kurallar da değişti. Aile ettirgeninin öbür yüzü şu iki fiildir:

(6) My parents let me choose my own room. (Ailem odamı seçmeme izin verdi.)
(7) Grandpa makes us take off our shoes at the door. (Dedem kapıda ayakkabı çıkarttırıyor.)

let ve make sonrasında to gelmez. Testte "My parents let me to choose my own subjects." cümlesi hatalı cümle olarak verilir. Aynı anlamı to ile söylemek istersen fiil değişir: "They allowed me to choose."

Bütçe Tablosunu Yorumlamak

Nisanda gider gelirden 2.000 fazla. İngilizce yorum: "In April, the family spent more than they earned." ya da "Expenses exceeded income by 2,000." Mini soru: Mart ayında ne kadar birikim yapıldı? 2.500. Test bu tabloyu "overspend", "save", "exceed" sözcükleriyle sorar.

Evde Kararları Kim Veriyor?

Aksoy ailesinde tatil kararı her bahar birlikte veriliyor. Testte bu cümle boşluklu gelir: "In our family, decisions about holidays ___ together every spring." Cevap "are made"; çünkü özne (decisions) kararı veren değil, verilen şeydir ve alışkanlık anlatıldığı için geniş zaman edilgeni kullanılır.

Ettirgen ile edilgen akrabadır ama aynı değildir:

(8) The boiler was repaired on 5 June. (Kombi 5 Haziran'da onarıldı; kimin yaptırdığı söylenmiyor.)
(9) We had the boiler repaired on 5 June. (Kombiyi onarttık; işi başkasına biz yaptırdık.)

Karar biçimleri de sorulur: bir kişinin tek başına karar vermesi (one person decides alone) diğerlerini dışlanmış hissettirebilir; herkesin önce görüş bildirmesi (everyone gives an opinion first) kararı sahiplenmeyi artırır. Açık anlaşma da önemlidir: "Someone will do the shopping." belirsizdir, "Ali will do the shopping on Saturday morning." ise açıktır.

Bir Saat Daha: Uzlaşma Diyaloğu

Can: I'd like to come home an hour later at weekends.
Mum: All right, as long as you text me when you leave your friend's house.
Can: That's fair. And if I'm late once, you can take the extra hour back.

"as long as" (şartıyla) ile verilen koşullu kabul, testteki diyalog sorularının sık cevabıdır. İki tarafın da bir adım geri atmasına compromise (uzlaşma) denir; sınır koymaya boundary, beklentiye expectation.

Okuma Parçası ve YDT Notu

"Since her mother started working evening shifts, Elif has been cooking dinner for her 2 younger brothers. Before that, she had never cooked more than an omelette. Her own study time has become shorter, so the family has decided to have groceries delivered twice a week."

Soru: Elif annesinin vardiyasından önce yemek yapmayı biliyor muydu? Pek değil; "had never cooked" vardiyadan önceki durumu anlatıyor. "have groceries delivered" ise ettirgen: alışverişi başkasına getirtiyorlar.

YDT notu: boşluklu cümlede "by the time" + simple past varsa ana cümle çoğunlukla past perfect ister; "by the time" + present varsa future perfect. Mini etkinlik: evinizde son bir yılda yaptırılan 3 işi "We had/got ... done" ile yaz, birini de kendin yaptığın bir işle karşılaştır.

Sık sorulanlar