Kimyasal Bağ ve Polarlık
Kovalent bağda elektronların eşit paylaşılıp paylaşılmaması elektronegatiflik farkına bağlıdır.
Fark yoksa apolar (H₂, O₂), fark varsa polar kovalent bağ (HCl) oluşur.
Ancak polar bağ içeren her molekül polar değildir: molekülün geometrisi belirleyicidir. CO₂ polar bağ taşır ama doğrusal geometrisi nedeniyle apolardır; H₂O açısal olduğu için polardır.
Moleküller Arası Kuvvetler
Zayıftan güçlüye:
London kuvvetleri: bütün moleküllerde bulunur, en zayıftır
Dipol-dipol: polar moleküller arasında
Hidrojen bağı: H atomunun F, O ya da N ile bağlandığı durumda; dipol-dipolün özel ve güçlü biçimi
İyon-dipol: iyonik maddenin polar çözücüde çözünmesi
Bu kuvvetler bağ değildir; moleküllerin birbirini çekmesidir.
Fiziksel Özelliklere Etkisi
Moleküller arası kuvvet güçlendikçe kaynama noktası, erime noktası ve yüzey gerilimi artar; buhar basıncı azalır.
Suyun kaynama noktasının benzer kütleli maddelere göre çok yüksek olması hidrojen bağı nedeniyledir. Aynı bağ, suyun yüksek yüzey gerilimini ve buzun sudan az yoğun olmasını da açıklar.
"Benzer benzeri çözer": polar maddeler polar çözücüde, apolar maddeler apolar çözücüde çözünür.
Sık Yapılan Hata
Polar bağ taşıyan her molekülü polar sanmak. Molekül geometrisi simetrikse bağ kutupları birbirini götürür ve molekül apolar olur (CO₂ örneği).
İkinci hata: hidrojen bağını gerçek bir kimyasal bağ saymak — moleküller arası bir çekimdir, kovalent bağdan çok daha zayıftır.
Sık sorulanlar
CO₂ neden apolardır?
Doğrusal ve simetrik geometrisi nedeniyle polar bağların etkisi birbirini götürür.
Suyun kaynama noktası neden yüksektir?
Molekülleri arasındaki hidrojen bağları nedeniyle; bu bağların koparılması fazla enerji gerektirir.