Yeşil Kimya İlkeleri
Yeşil kimya, kimyasal süreçleri çevreye en az zarar verecek biçimde tasarlamayı amaçlar.
Temel ilkeler:
Atığı sonradan temizlemek yerine hiç oluşturmamak
Daha az tehlikeli madde kullanmak
Enerji verimliliğini artırmak
Yenilenebilir hammadde seçmek
Katalizör kullanarak fazla madde tüketimini önlemek
Laboratuvar Güvenliği
Kimyasal madde kaplarında tehlike simgeleri bulunur: yanıcı, aşındırıcı, toksik, oksitleyici, çevreye zararlı.
Kurallar: gözlük ve önlük kullanmak, asidi suya eklemek (asla tersi değil), kokuyu doğrudan koklamamak, atıkları uygun kaba atmak.
Asit suya eklenir çünkü tersi durumda açığa çıkan ısı sıçramaya yol açar.
Çevre ve Geri Dönüşüm
Sera gazları: CO₂, CH₄, N₂O — küresel ısınmanın başlıca etkenleri.
Asit yağmurları: SO₂ ve NOₓ gazlarının su buharıyla tepkimesinden oluşur; yapıları ve toprağı aşındırır.
Geri dönüşümde kimyanın rolü: metal, cam ve plastiğin yeniden işlenmesi, ham maddeden üretime göre çok daha az enerji gerektirir. Alüminyum geri dönüşümü yaklaşık %95 enerji tasarrufu sağlar.
Sık Yapılan Hata
Suyu asidin üzerine dökmek. Doğrusu asidi yavaşça suya eklemektir; aksi hâlde açığa çıkan ısı sıçrama ve yanığa yol açar.
İkinci hata: "doğal" olanı her durumda zararsız saymak. Doğal kaynaklı birçok madde de toksiktir; ölçüt maddenin kendisi ve dozdur.
Sık sorulanlar
Asit mi suya, su mu aside eklenir?
Asit yavaşça suya eklenir. Tersi durumda açığa çıkan ısı sıçramaya ve yaralanmaya yol açar.
Yeşil kimyanın birinci ilkesi nedir?
Atığı sonradan temizlemek yerine hiç oluşturmamaktır.