Yakıtlar ve Enerji
Fosil yakıtlar: kömür, petrol, doğal gaz. Yanma sonucu CO₂ ve kirletici gazlar açığa çıkar.
Tam yanma CO₂ ve su verir; eksik yanma zehirli karbon monoksit (CO) oluşturur.
Bacalarda ve sobalarda ölümlere yol açan gaz CO'dur; renksiz ve kokusuz olduğu için algılanamaz. Havalandırma bu yüzden yaşamsaldır.
Alternatifler: biyoyakıt, hidrojen, güneş pilleri.
Polimerler
Polimer, küçük birimlerin (monomer) tekrarlanmasıyla oluşan büyük moleküllerdir.
Doğal: nişasta, selüloz, protein, DNA, kauçuk
Sentetik: polietilen, PVC, naylon, polyester
Sentetik polimerlerin doğada parçalanma süresi çok uzundur; plastik kirliliğinin kaynağı budur.
Biyobozunur polimerler bu soruna karşı geliştirilmiştir.
Geri Dönüşüm ve Yeşil Kimya
Plastikler tür kodlarına göre ayrılır (PET, HDPE, PVC…); ayrı toplama geri dönüşüm verimini belirler.
Alüminyum geri dönüşümü, ham cevherden üretime göre yaklaşık %95 daha az enerji gerektirir.
Atom ekonomisi: girenlerin ne kadarının ürüne dönüştüğü. Yüksek atom ekonomisi az atık demektir ve yeşil kimyanın temel ölçütlerindendir.
Katalizör kullanımı, çözücü seçimi ve yenilenebilir hammadde de bu yaklaşımın parçasıdır.
Sık Yapılan Hata
Eksik yanmayı önemsiz saymak. Eksik yanmada oluşan karbon monoksit renksiz, kokusuz ve öldürücüdür.
İkinci hata: bütün plastikleri aynı kabul etmek — tür kodları farklı işleme gerektirir, karışık toplama geri dönüşümü zorlaştırır.
Sık sorulanlar
Eksik yanma neden tehlikelidir?
Renksiz ve kokusuz, zehirli karbon monoksit gazı oluşturduğu için.
Atom ekonomisi neyi ölçer?
Tepkimeye giren maddelerin ne kadarının ürüne dönüştüğünü; yüksek olması az atık demektir.