Cebirsel İfadeler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Değişken ve Terim

Bilinmeyen bir sayıyı gösteren harfe değişken denir. İçinde değişken bulunan matematiksel ifadelere cebirsel ifade denir: $3x + 5$

Katsayı: değişkenin önündeki sayı (3)
Sabit terim: tek başına duran sayı (5)
Terim: toplama/çıkarmayla ayrılan her parça

Sözü İfadeye Çevirme

"bir sayının 5 fazlası" → $x + 5$
"bir sayının 3 katı" → $3x$
"bir sayının yarısı" → $\dfrac{x}{2}$
"bir sayının 4 katının 7 eksiği" → $4x - 7$

Dikkat: "fazlası" toplama, "katı" çarpmadır. İkisini karıştırmak ifadeyi tümüyle değiştirir.

İfadenin Değerini Bulma

Değişkenin yerine verilen sayı yazılır ve işlem yapılır.

$3x + 5$ ifadesinde $x = 4$ ise:
$3 \cdot 4 + 5 = 12 + 5 = 17$

İşlem önceliği burada da geçerlidir: önce çarpma, sonra toplama.

Sık Yapılan Hata

$3x$ ifadesini "3 ve x" gibi okumak. $3x$ demek 3 çarpı x demektir; sayı ile değişken arasında işaret yazılmaz ama çarpma vardır.

İkinci hata: benzer olmayan terimleri toplamak. $2x + 3$ ifadesi $5x$ etmez.

Sık sorulanlar

$3x$ ne anlama gelir?

3 ile x'in çarpımı. Sayı ile değişken arasında çarpma işareti yazılmaz ama işlem çarpmadır.

$2x + 3$ neden $5x$ değildir?

$2x$ ile 3 benzer terim değildir; biri değişken içerir, diğeri sabit sayıdır.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.6.2.1

    Gerçek yaşam durumlarında bilinen niceliklerden bilinmeyen niceliklere ilişkin muhakeme yapabilme

  • MAT.6.2.2

    Sayı ve şekil örüntülerini yorumlayabilme

  • MAT.6.2.3

    Cebirsel ifadeler içeren durumlardaki algoritmaları yorumlayabilme

Cebirsel İfadeler testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.