Doğrular ve Açılar — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 31 Ağustos 2026

Açı Çiftleri

Tümler açılar: toplamları $90^\circ$
Bütünler açılar: toplamları $180^\circ$
Ters açılar: iki doğru kesişince karşılıklı oluşan açılar; eşittir.

Komşu bütünler açılar bir doğru üzerinde yan yanadır ve toplamları $180^\circ$'dir.

Paralel Doğrular ve Kesen

İki paralel doğru bir kesenle kesildiğinde sekiz açı oluşur. Bunlar iki gruba ayrılır ve grup içindeki açılar birbirine eşittir.

Eşit olanlar: yöndeş açılar, ters açılar, iç ters açılar, dış ters açılar.
Bütünler olanlar: iç yan açılar ($180^\circ$).

Pratik kural: sekiz açının yalnızca iki farklı ölçüsü vardır ve bu ikisi bütünlerdir. Birini bilirsen hepsini bilirsin.

Z, F ve U Kuralı

Şekilde harf aramak hızlı bir yöntemdir:

Z biçimi → iç ters açılar → eşit
F biçimi → yöndeş açılar → eşit
U biçimi → iç yan açılar → bütünler ($180^\circ$)

Harf ters ya da dönmüş olabilir; kural yine geçerlidir.

Sık Yapılan Hata

Doğrular paralel değilken bu kuralları uygulamak. Yöndeş ve iç ters açıların eşitliği yalnızca paralel doğrularda geçerlidir.

İkinci hata: iç yan açıları eşit sanmak. Onlar eşit değil, bütünlerdir.

Sık sorulanlar

Z kuralı hangi açıları verir?

İç ters açıları. Paralel doğrularda iç ters açılar birbirine eşittir.

İç yan açılar eşit midir?

Hayır, bütünlerdir; toplamları 180 derecedir.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.7.5.1

    Matematiksel araç ve teknolojiden yararlanarak üçgende kenarortayı, açıortayı ve yüksekliği çözümleyebilme

  • MAT.7.5.2

    Orta dikme inşasına yönelik deneyimlerini üçgende kenarortay inşasına yansıtabilme

Doğrular ve Açılar testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.