Doğrusal Denklemler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Doğrusal Denklem Nedir?

Değişkeninin üssü 1 olan denklemlerdir: $2x + 3 = 11$. Grafiği her zaman bir doğrudur; adı buradan gelir.

Çözmek, eşitliği sağlayan değişken değerini bulmaktır.

Denklem Çözme

Temel kural: eşitliğin bir tarafına yapılan işlem diğer tarafına da yapılır. Amaç değişkeni yalnız bırakmaktır.

$2x + 3 = 11$
$2x = 11 - 3 = 8$  (her iki taraftan 3 çıkarıldı)
$x = 4$  (her iki taraf 2'ye bölündü)

Kontrol: $2 \cdot 4 + 3 = 11$ ✓ — bulduğun değeri yerine koymak, yanlış cevabı sınavda yakalamanın en hızlı yoludur.

Eğim

Eğim, doğrunun ne kadar dik olduğunu gösterir:

$m = \dfrac{\text{dikey değişim}}{\text{yatay değişim}} = \dfrac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$

Eğim pozitifse doğru yukarı, negatifse aşağı gider. Eğim 0 ise doğru yataydır.

$y = mx + n$ gösteriminde $m$ eğim, $n$ ise doğrunun y eksenini kestiği noktadır.

Sık Yapılan Hata

Terim karşı tarafa geçerken işaret değiştirmeyi unutmak. $2x + 3 = 11$ denkleminde 3 karşıya eksi olarak geçer.

Eğim hesabında ikinci hata: farkları ters sırada almak. Payda $x_2 - x_1$ yazdıysan payda da $y_2 - y_1$ yazmalısın; sırayı karıştırmak eğimin işaretini ters çevirir.

Sık sorulanlar

Eğimin negatif olması ne demek?

Doğrunun soldan sağa doğru alçaldığı anlamına gelir. x arttıkça y azalır.

Denklemi çözdükten sonra kontrol etmeli miyim?

Evet. Bulduğun değeri denklemde yerine koymak birkaç saniye sürer ve işaret hatalarını anında yakalar.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.8.2.1

    Gerçek yaşam durumları üzerinden dik koordinat sistemini çözümleyebilme

  • MAT.8.2.2

    Gerçek yaşam durumlarındaki doğrusal ilişkileri doğrusal fonksiyonlarla temsil edebilme

  • MAT.8.2.3

    Dik koordinat sisteminde iki doğrusal fonksiyonun birbirine göre durumuna ilişkin çıkarım yapabilme

  • MAT.8.2.4

    Doğrusal fonksiyonlara ilişkin problemlerin çözümlerini algoritma ifade yöntemlerini kullanarak yapılandırabilme

Doğrusal Denklemler testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.