Yan Yatan Kare Yine Karedir
Bir kâğıt kareyi masaya düz koyun, çocuk "kare" der. Aynı kâğıdı köşesi yukarı bakacak şekilde çevirin. Çoğu çocuk bu kez "baklava" ya da "başka şekil" der. Oysa kâğıt değişmedi.
Sık yapılan hata budur: çocuk şekli duruşuna göre tanır. Şeklin adını ise kenar ve köşe verir. Bunu öğretmenin en kolay yolu parmakla saymaktır.
Parmakla Köşe, Çubukla Kenar
Kürdan ya da pipetle şekil kurun. Her çubuk bir kenardır. İki çubuğun birleştiği sivri yer köşedir.
(1) Üçgen: 3 kürdan, 3 köşe.
(2) Kare: 4 eşit kürdan, 4 köşe.
(3) Dikdörtgen: 2 uzun, 2 kısa çubuk, 4 köşe.
(4) Daire: çubukla kurulamaz. Kenarı da köşesi de yoktur.
Fark ettiniz mi? Üçgende 3 kenar varsa köşe de 3, karede 4 kenar varsa köşe de 4. Kenar sayısı ile köşe sayısı aynı çıkar.
Kare mi, Dikdörtgen mi?
İkisinin de 4 köşesi var. Ayırmak için kenarlara bakılır. Karenin 4 kenarı da eşittir. Dikdörtgende karşılıklı kenarlar eşittir ama uzun ve kısa kenar vardır.
Bir peçeteyi ikiye katlayıp gösterin. Açık peçete kare, katlanmış hâli dikdörtgendir.
Kürdanla da denenebilir. 4 kürdan bir kare yapar. Dikdörtgen için 6 kürdan gerekir: uzun kenarlara 2'şer, kısa kenarlara 1'er tane. Peki 6 kürdanla kare olur mu? Olmaz. 6 kürdanı 4 kenara eşit paylaştıramayız; bir kenar hep kısa kalır.
Şekilden Cisme Küçük Bir Adım
Testlerde "Hediye kutusu hangi cisme benzer?" gibi sorular da çıkıyor. Kâğıttaki kare düzdür, elle tutulamaz. Kutu ise elle tutulur; buna cisim deriz.
Ayakkabı kutusunun yüzlerine bakın: dikdörtgen. Zarın yüzleri kare. Top yuvarlaktır, kenarı yoktur. Doğum günü külahının tabanı dairedir, ucu sivridir. Kutuyu kâğıdın üstüne koyup kenarından çizin; çizdiğiniz şekil kutunun bir yüzüdür. Aynı işi zarla yapın: kâğıtta bir kare kalır.
Evde Şekil Avı
- 5 dakikalık av: Evde 2 daire, 2 dikdörtgen, 1 üçgen bulun. Saat, kapı, pencere, tabak, askı sayılabilir.
- Kürdan şekli: 4 kürdanla kare yapın. Bir kürdanı çekin. Kalan 3 kürdanla hangi şekli yapabilirsiniz? Üçgen.
- Göz kapalı: Kâğıttan kesilmiş şekli çocuğun eline verin. Köşeleri parmakla saysın, şeklin adını söylesin.
Sık sorulanlar
Üçgenin kaç kenarı ve kaç köşesi vardır?
3 kenarı ve 3 köşesi vardır.
Kare ile dikdörtgenin farkı nedir?
Karenin 4 kenarı da eşittir. Dikdörtgende karşılıklı kenarlar eşittir, iki kenar uzun, iki kenar kısadır.
Dairenin köşesi var mıdır?
Yoktur. Daire yuvarlaktır; kenarı ve köşesi yoktur.