Analitik Geometride Konikler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Parabol

Bir noktaya (odak) ve bir doğruya (doğrultman) eşit uzaklıktaki noktaların kümesidir.

$y^2 = 4px$ — odak $(p, 0)$, doğrultman $x = -p$

$y = ax^2 + bx + c$ parabolünün tepe noktası: $x = -\frac{b}{2a}$

$a > 0$ ise kollar yukarı, $a < 0$ ise aşağı bakar. Parabolik antenler ve far reflektörleri bu geometriyi kullanır: paralel ışınlar odakta toplanır.

Elips

İki noktaya (odaklar) uzaklıkları toplamı sabit olan noktaların kümesidir.

$\dfrac{x^2}{a^2} + \dfrac{y^2}{b^2} = 1$

$a$ büyük yarı eksen, $b$ küçük yarı eksendir; $c^2 = a^2 - b^2$ ile odaklar bulunur.

Gezegen yörüngeleri elips biçimindedir (Kepler); Güneş odaklardan birindedir.

Hiperbol

İki odağa uzaklıkları farkı sabit olan noktaların kümesidir.

$\dfrac{x^2}{a^2} - \dfrac{y^2}{b^2} = 1$

İki kolu vardır ve asimptotları bulunur: $y = \pm\frac{b}{a}x$. Kollar bu doğrulara sonsuzda yaklaşır ama değmez.

Elipste toplam, hiperbolde fark sabittir — iki eğriyi ayıran temel budur.

Sık Yapılan Hata

Elips ile hiperbolün tanımını karıştırmak. Elipste odaklara uzaklıkların toplamı, hiperbolde farkı sabittir. Denklemde de biri toplama, diğeri çıkarma işaretlidir.

İkinci hata: elipste $c^2 = a^2 + b^2$ kullanmak — bu hiperbol içindir; elipste $c^2 = a^2 - b^2$'dir.

Sık sorulanlar

Elips ile hiperbol tanım olarak nasıl ayrılır?

Elipste odaklara uzaklıkların toplamı, hiperbolde farkı sabittir.

Parabolün odak özelliği nerede kullanılır?

Uydu antenleri ve far reflektörlerinde; paralel gelen ışınlar odakta toplanır.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.12.2.1

    Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme

  • MAT.12.2.2

    Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

  • MAT.12.2.3

    Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

Geometrik Şekiller testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.