Kümeler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Temel Kavramlar

Bir küme, iyi tanımlanmış nesneler topluluğudur. "İyi tanımlanmış" demek, bir nesnenin kümeye ait olup olmadığının kesin biçimde belirlenebilmesidir.

"Sınıftaki uzun boylu öğrenciler" bir küme değildir — "uzun" ölçütü kişiden kişiye değişir. "Boyu 170 cm'den uzun öğrenciler" ise kümedir.

$A = \{1, 2, 3\}$ için $s(A) = 3$. Boş kümenin gösterimi $\emptyset$ ya da $\{\}$'dir; $\{\emptyset\}$ boş küme değildir, bir elemanı olan bir kümedir.

Alt Küme ve Kuvvet Kümesi

$A$ kümesinin her elemanı $B$'de varsa $A \subseteq B$ yazılır.

$n$ elemanlı bir kümenin alt küme sayısı $2^n$'dir.

Özel alt küme sayısı (kendisi hariç): $2^n - 1$
$r$ elemanlı alt küme sayısı: $\binom{n}{r}$

Boş küme her kümenin alt kümesidir; her küme kendisinin alt kümesidir.

İşlemler ve Eleman Sayısı

Birleşim: $A \cup B$ — ikisinden en az birinde olanlar
Kesişim: $A \cap B$ — ikisinde birden olanlar
Fark: $A \setminus B$ — $A$'da olup $B$'de olmayanlar

Temel bağıntı:

$s(A \cup B) = s(A) + s(B) - s(A \cap B)$

Kesişim çıkarılır çünkü iki kez sayılmıştır. Üç küme için:

$s(A \cup B \cup C) = s(A)+s(B)+s(C) - s(A\cap B) - s(A\cap C) - s(B\cap C) + s(A\cap B\cap C)$

Sık Yapılan Hata

Birleşimde kesişimi çıkarmayı unutmak. 20 kişilik sınıfta 12 kişi futbol, 9 kişi basketbol oynuyorsa toplam 21 çıkar — sınıf mevcudundan fazla. Fark, ikisini birden oynayanların iki kez sayılmasıdır.

İkinci hata: $\in$ ile $\subseteq$ karıştırmak. $\in$ eleman ile küme arasında, $\subseteq$ iki küme arasında kullanılır.

Sık sorulanlar

$n$ elemanlı kümenin kaç alt kümesi vardır?

$2^n$ tane. Boş küme ve kümenin kendisi de bu sayıya dahildir.

Birleşimde neden kesişim çıkarılır?

Kesişimdeki elemanlar hem $A$'da hem $B$'de sayıldığı için iki kez toplanır; fazlalık bir kez çıkarılarak giderilir.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.9.1.2

    Gerçek sayı aralıklarının gösteriminde ve aralıklarla ilgili işlemlerde küme sembol ve işlemlerinden yararlanabilme

Kümeler testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.