Polinomlar ve İkinci Dereceden Denklemler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Polinomlar

$P(x) = a_n x^n + \cdots + a_1 x + a_0$ biçimindeki ifadelere polinom denir. Üsler doğal sayı olmalıdır.

$\sqrt{x}$ ve $\frac{1}{x}$ içeren ifadeler polinom değildir.

Derece: en büyük üs. Sabit polinomun derecesi 0'dır.

$P(a)$, polinomda $x$ yerine $a$ yazılarak bulunur. $P(x)$'in katsayılar toplamı $P(1)$'dir; sabit terimi $P(0)$'dır.

Özdeşlikler ve Çarpanlara Ayırma

$(a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$
$(a-b)^2 = a^2 - 2ab + b^2$
$a^2 - b^2 = (a-b)(a+b)$
$a^3 \pm b^3 = (a \pm b)(a^2 \mp ab + b^2)$

Çarpanlara ayırma yolları: ortak çarpan parantezine alma, gruplandırma, özdeşlik kullanma, orta terimi ayırma.

$x^2 + 5x + 6 = (x+2)(x+3)$ — çarpımları 6, toplamları 5 olan iki sayı aranır.

İkinci Dereceden Denklemler

$ax^2 + bx + c = 0$ ($a \neq 0$)

Diskriminant: $\Delta = b^2 - 4ac$

$\Delta > 0$ → iki farklı gerçek kök
$\Delta = 0$ → çakışık (bir) kök
$\Delta < 0$ → gerçek kök yok

$x_{1,2} = \dfrac{-b \pm \sqrt{\Delta}}{2a}$

Kökler toplamı ve çarpımı: $x_1 + x_2 = -\frac{b}{a}$,   $x_1 \cdot x_2 = \frac{c}{a}$

Sık Yapılan Hata

Kökler toplamında işareti unutmak. $x_1 + x_2 = -\frac{b}{a}$ — eksi işareti formülün parçasıdır.

İkinci hata: $(a+b)^2$ açılımında orta terimi atlamak. ✗ $a^2 + b^2$ → ✓ $a^2 + 2ab + b^2$

Sık sorulanlar

Diskriminant negatifse ne olur?

Denklemin gerçek kökü yoktur; parabol $x$ eksenini kesmez.

Polinomun katsayılar toplamı nasıl bulunur?

$P(1)$ hesaplanarak. Sabit terim ise $P(0)$'dır.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.10.4.5

    Doğrusal, karesel, karekök ve rasyonel referans fonksiyonlar ile bu fonksiyonlardan türetilebilen fonksiyonların ters fonksiyonlarına dair çıkarım yapabilme

  • MAT.10.4.6

    Doğrusal, karesel, karekök, rasyonel referans fonksiyonlar ve bunlardan türetilen fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problemleri çözebilme

Nicelikler ve Değişimler testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.