Dizi Kavramı
Dizi, tanım kümesi doğal sayılar olan bir fonksiyondur: $a: \mathbb{N} \to \mathbb{R}$
$(a_n)$ gösterimi kullanılır; $a_n$ dizinin genel terimidir.
Genel terim bilindiğinde herhangi bir terim doğrudan hesaplanabilir — dizinin başından itibaren gitmek gerekmez.
Dizi monoton artan ise $a_{n+1} > a_n$, monoton azalan ise $a_{n+1} < a_n$'dir.
Aritmetik Dizi
Ardışık terimler arasındaki fark sabittir.
$a_n = a_1 + (n-1)d$
İlk $n$ terimin toplamı:
$S_n = \dfrac{n(a_1 + a_n)}{2} = \dfrac{n\left[2a_1 + (n-1)d\right]}{2}$
Aritmetik dizide herhangi bir terim, komşularının aritmetik ortalamasıdır.
Geometrik Dizi ve Seri
Ardışık terimler arasındaki oran sabittir.
$a_n = a_1 \cdot r^{n-1}$
$S_n = \dfrac{a_1(r^n - 1)}{r - 1}$ ($r \neq 1$)
Sonsuz geometrik seri yalnızca $|r| < 1$ iken toplanabilir:
$S = \dfrac{a_1}{1 - r}$
$0{,}999\ldots = 1$ eşitliği bu formülle kanıtlanır.
Sık Yapılan Hata
Sonsuz seri formülünü $|r| \geq 1$ durumunda kullanmak. $|r| \geq 1$ ise seri ıraksar ve toplamı yoktur.
İkinci hata: genel terim formülünde $(n-1)$ yerine $n$ yazmak. İlk terim $n = 1$ için elde edildiğinden çarpan $(n-1)$'dir.
Sık sorulanlar
Sonsuz geometrik seri ne zaman toplanabilir?
Ortak çarpanın mutlak değeri 1'den küçükse ($|r| < 1$). Aksi hâlde seri ıraksar.
Aritmetik dizide bir terim komşularıyla nasıl ilişkilidir?
Her terim, kendisinden önceki ve sonraki terimin aritmetik ortalamasıdır.