Trigonometrik Denklemler ve Fonksiyonlar — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Trigonometrik Fonksiyonların Grafikleri

$y = \sin x$ ve $y = \cos x$ periyodu $2\pi$, değer aralığı $[-1, 1]$'dir.

$y = \tan x$ periyodu $\pi$'dir ve $x = \frac{\pi}{2} + k\pi$ noktalarında tanımsızdır (düşey asimptot).

$y = a\sin(bx) + c$ için:
Genlik $= |a|$
Periyot $= \frac{2\pi}{|b|}$
$c$ düşey ötelemedir.

Trigonometrik Denklemler

Trigonometrik fonksiyonlar periyodik olduğu için denklemlerin sonsuz çözümü vardır.

$\sin x = a$ → $x = \arcsin a + 2k\pi$ ya da $x = \pi - \arcsin a + 2k\pi$

$\cos x = a$ → $x = \pm\arccos a + 2k\pi$

$\tan x = a$ → $x = \arctan a + k\pi$

Soru bir aralık veriyorsa ($[0, 2\pi]$ gibi) yalnızca o aralıktaki kökler yazılır.

Periyodik Olayların Modellenmesi

Trigonometrik fonksiyonlar düzenli tekrar eden olayları modellemek için kullanılır: gelgit yükseklikleri, gündüz süresinin yıl içindeki değişimi, ses dalgaları, alternatif akım.

Bir modelde genlik değişimin büyüklüğünü, periyot tekrar aralığını, düşey öteleme ortalama düzeyi gösterir.

Gündüz süresi modelinde periyot bir yıl, düşey öteleme yıllık ortalama gündüz süresidir.

Sık Yapılan Hata

Trigonometrik denklemde yalnızca bir kök yazmak. Periyodiklik nedeniyle sonsuz çözüm vardır; genel çözüm $k$ tam sayı olmak üzere yazılmalıdır.

İkinci hata: $y = \sin(2x)$ fonksiyonunun periyodunu $2\pi$ sanmak — periyot $\frac{2\pi}{2} = \pi$'dir.

Sık sorulanlar

$y = 3\sin(2x)$ fonksiyonunun genliği ve periyodu nedir?

Genlik 3, periyot $\frac{2\pi}{2} = \pi$'dir.

Trigonometrik denklemlerin neden sonsuz çözümü vardır?

Trigonometrik fonksiyonlar periyodik olduğu için aynı değer düzenli aralıklarla yinelenir.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.12.1.3

    Gerçek sayılarda tanımlı doğrusal ve karesel fonksiyonlar ile polinom fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi ifade etmede analojik akıl yürütebilme

  • MAT.12.1.4

    Gerçek katsayılı tek değişkenli polinom fonksiyonların nitel özelliklerine dair çıkarım yapabilme

  • MAT.12.1.5

    Polinom ve rasyonel fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemleri çözebilme

Nicelikler ve Değişimler (2) testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.