1. Sınıf Örüntüler — Konu Anlatımı

Boncuk Kolye

Çocuğunuzla bir kolye dizin: kırmızı, mavi, kırmızı, mavi, kırmızı … Sıradaki boncuk hangi renk? Çocuk hemen "mavi" der. İşte bu bir örüntüdür: belli bir kurala göre tekrar eden dizi.

Kural burada "bir kırmızı, bir mavi"dir. Kuralı bilen, kolyenin devamını da bilir.

Tekrar Eden Parçayı Bul

Dizi uzayınca iş zorlaşır: sarı, sarı, yeşil, sarı, sarı, yeşil … Tekrar eden parça 3 boncuktur: sarı, sarı, yeşil. Çocuktan bu parçayı parmaklarıyla çevirmesini isteyin. Parça bulununca devamı kolaydır.

Peki 7. boncuk hangi renk? Parçaları sayalım: 1-2-3 bir parça, 4-5-6 ikinci parça. 7. boncuk yeni parçanın başıdır: sarı.

Çocukların Karıştırdığı Yer

Sık yapılan hata, örüntüye yalnız ilk iki boncuğa bakıp karar vermektir. "Sarı, sarı" gören çocuk "hep sarı" sanıyor. Oysa üçüncü boncuk yeşildir. En az iki tam tekrarı görmeden kural söylenmez.

İkinci karışıklık, sıradakini değil de eksik olanı sorduğumuzda çıkar. "Kırmızı, ?, kırmızı, mavi" dizisinde boşluğa mavi gelir. Çocuk soru işaretinin yerini parmakla göstersin.

Sayılarla Örüntü

Örüntü sayılarla da kurulur. İki sayı arasındaki farka bakılır.

(1) 2, 4, 6, 8, … → 2 artıyor → sonraki 10
(2) 5, 10, 15, … → 5 artıyor → sonraki 20
(3) 20, 18, 16, … → 2 azalıyor → sonraki 14
(4) 10, 9, 8, 7, … → 1 azalıyor → sonraki 6

Şekillerle kurulan örüntüde de aynı yol izlenir. ▲ ● ● ▲ ● ● ▲ … dizisinde tekrar eden parça 3 şekildir: bir üçgen, iki daire. Sıradaki şekil daire olur. Parçaları kalemle ayırmak, yani "▲ ● ● | ▲ ● ● |" diye çizgi çekmek, çocuğun kaybolmasını önler.

Geri giden örüntü çocuğa zor gelir. Merdivenden inerken ikişer basamak atlayarak saymak bunu somutlaştırır.

Evde Örüntü Kurun

• Ses örüntüsü: El çırp, dizine vur, el çırp, dizine vur. Çocuk devam etsin. Sonra 3 hareketli bir örüntü deneyin.
• Çatal-kaşık: Masaya çatal, kaşık, kaşık, çatal, kaşık, kaşık dizin. 9. sırada ne olmalı? Cevap: kaşık.
• Kendi kolyesi: Çocuk makarnayla kendi örüntüsünü dizsin, kuralını size anlatsın.

Sık sorulanlar