Pazar Alışverişi
Pazara çocuğunuzla gidin ve hesabı ona yaptırın. Ekmek 8 TL, süt 12 TL. Kasaya toplam kaç TL ödenir? 8 + 12 = 20 TL. Cebinizde 50 TL varsa para üstü 50 − 20 = 30 TL'dir.
Alışverişte iki işlem döner: fiyatlar toplanır, verilen paradan toplam çıkarılır.
Paraları da tanıyalım. Madeni paralar 1, 5, 10, 25, 50 kuruş ve 1 lira; kâğıt paralar 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 liradır. Aynı tutar farklı paralarla ödenebilir: 20 TL bir 20'lik, iki 10'luk ya da dört 5'likle verilir. Pazara giderken bir liste yapmak da işin parçasıdır; önce ihtiyaçlar yazılır, kalan para sonra düşünülür.
Kuruşları Liraya Çevirmek
1 lira = 100 kuruş. Elif'in dört tane 25 kuruşu var: 25 + 25 + 25 + 25 = 100 kuruş, yani 1 TL. Kumbaradan bir 50 ve iki 25 kuruş çıktıysa toplam yine 100 kuruştur.
Berk'in cebinde iki tane 1 TL ve bir 50 kuruş var. Toplam 2 lira 50 kuruştur. Hepsini kuruşa çevirirsek 200 + 50 = 250 kuruş eder.
100 Kuruşu Geçince
75 kuruş ile 50 kuruş toplanınca 125 kuruş olur. Sık yapılan hata, bu sonucu olduğu gibi bırakmaktır. 125 kuruşun içinde 100 kuruş vardır: 1 lira. Doğru söyleyiş 1 lira 25 kuruştur. Toplamadaki eldeye benzer; burada 10 değil 100 kuruş bir üst birime geçer.
Bir başka karışıklık 2 lira 50 kuruşu "52" diye okumaktır. Lira ile kuruş ayrı söylenir.
Ne Kadar Daha Lazım?
Defter 15 TL, Ayşe'nin 12 TL'si var. Defteri alabilmesi için kaç TL daha lazım? 15 − 12 = 3 TL.
Bu soruda "daha" sözcüğü çocuğu toplamaya yöneltebilir. Soruyu sesli okuyun: "Ayşe'nin parası mı çok, defter mi pahalı?" Aradaki fark çıkarmayla bulunur.
Evde Pazar Tezgâhı
- Etiketli tezgâh: Meyvelere kâğıt etiket yapıştırın: elma 9 TL, muz 14 TL. Çocuk ikisini alırsa kaç TL öder? 23 TL.
- Kuruş kavanozu: Madeni paraları sayıp liraya çevirin. 100 kuruşu geçen her yığını 1 lira diye ayırın.
- Yetiyor mu? Çocuğa 30 TL verin, iki ürün seçsin. Yetmezse kaç TL eksik olduğunu hesaplasın.
Sık sorulanlar
1 lira kaç kuruştur?
100 kuruştur. Dört tane 25 kuruş 1 lira eder.
125 kuruş kaç lira kaç kuruştur?
1 lira 25 kuruştur. 100 kuruş 1 liraya çevrilir.
Parası yetmeyen biri için eksik para nasıl bulunur?
Ürünün fiyatından eldeki para çıkarılır: 15 − 12 = 3 TL.