Problem Çözme Adımları
1. Soruyu ne istediğini anlayana kadar oku.
2. Bilinmeyene bir harf ver ($x$ genelde istenen olsun).
3. Verilenleri o harf cinsinden yaz.
4. Denklemi kur ve çöz.
5. Bulduğun değeri soruda yerine koyup kontrol et.
Beşinci adım atlanır ama en çok puan kurtaran adımdır.
Denklem Kurma
Sözcükleri işleme çevirmek gerekir:
"bir sayının 3 fazlası" → $x + 3$
"bir sayının 3 katı" → $3x$
"bir sayının 3 katının 5 eksiği" → $3x - 5$
"iki sayının toplamı 20" → $x + y = 20$
Dikkat: "3 fazlası" ile "3 katı" farklıdır; ilki toplama, ikincisi çarpmadır.
Yüzde Problemleri
Bir sayının %$a$'sı $= \dfrac{a}{100} \times \text{sayı}$
%20 indirimli fiyat, eski fiyatın %80'idir. 250 TL'lik ürün: $250 \times 0{,}80 = 200$ TL.
Zam ve indirim art arda geldiğinde toplanmaz. %20 zam sonra %20 indirim, başlangıca döndürmez: $100 \rightarrow 120 \rightarrow 96$.
Sık Yapılan Hata
Sorulanı değil, bulduğun ara değeri işaretlemek. Denklemde $x$'i bulduktan sonra sorunun "$x$ kaçtır" mı yoksa "$x + 5$ kaçtır" mı dediğine bak.
Yüzdede ikinci hata: art arda yüzdeleri toplamak. Her yüzde bir öncekinin sonucu üzerinden hesaplanır.
Sık sorulanlar
%20 zam sonra %20 indirim eski fiyatı verir mi?
Hayır. Zam ilk fiyat üzerinden, indirim ise zamlı fiyat üzerinden hesaplanır. 100 TL → 120 TL → 96 TL olur.
Problemde hangi büyüklüğe x demeliyim?
Genellikle sorunun istediği büyüklüğe. Böylece denklemi çözdüğünde doğrudan cevabı bulmuş olursun.