Sayma Yöntemleri ve Algoritma — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Sayma Yöntemleri

$P(n,r) = \dfrac{n!}{(n-r)!}$ — sıralı seçim
$C(n,r) = \dfrac{n!}{r!(n-r)!}$ — sırasız seçim

Tekrarlı permütasyon: $n$ nesnenin $k_1, k_2, \ldots$ tanesi aynıysa

$\dfrac{n!}{k_1! \cdot k_2! \cdots}$

"KİTAP" sözcüğünün harfleri $5! = 120$ biçimde; "ANNE" sözcüğünün harfleri $\frac{4!}{2!} = 12$ biçimde sıralanır.

Binom Açılımı

$(a+b)^n = \displaystyle\sum_{r=0}^{n} \binom{n}{r} a^{n-r} b^r$

Açılımda $n+1$ terim vardır.

Genel terim: $T_{r+1} = \binom{n}{r} a^{n-r} b^r$

Katsayılar toplamı, $a = b = 1$ yazılarak bulunur: $2^n$.

Pascal üçgeni, binom katsayılarını satır satır verir.

Algoritmik Düşünme

Bir problemi çözerken izlenen adımlar: problemi parçalara ayırma → örüntü tanıma → soyutlama → algoritma tasarımı.

Aynı problemi çözen iki algoritma farklı sayıda adım gerektirebilir; bu, algoritmanın verimliliğidir.

Sıralı arama $n$ adım gerektirirken, sıralı bir dizide ikili arama yaklaşık $\log_2 n$ adımda sonuca ulaşır — bin elemanlı dizide 1000 yerine yaklaşık 10 adım.

Sık Yapılan Hata

Binom açılımında terim sayısını $n$ sanmak. $n+1$ terim vardır çünkü $r$, 0'dan $n$'e kadar değer alır.

İkinci hata: tekrarlı harflerde bölmeyi unutmak. Aynı harflerin kendi aralarındaki sıralamaları ayırt edilemediği için faktöriyellerine bölünür.

Sık sorulanlar

$(a+b)^n$ açılımında kaç terim vardır?

$n+1$ terim. $r$ değeri 0'dan $n$'e kadar değiştiği için.

"ANNE" sözcüğünün harfleri kaç farklı biçimde sıralanır?

$\frac{4!}{2!} = 12$. İki "N" birbirinden ayırt edilemediği için 2!'e bölünür.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.10.5.1

    Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme

  • MAT.10.5.2

    Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme

Sayma, Algoritma ve Bilişim testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.