Aritmetik Ortalama
Verilerin toplamının veri sayısına bölümüdür.
4, 7, 9, 8 verilerinin ortalaması:
$\dfrac{4 + 7 + 9 + 8}{4} = \dfrac{28}{4} = 7$
Ortalama, verilerin en küçüğü ile en büyüğü arasında olmak zorundadır — bu, sonucu denetlemenin hızlı yoludur.
Açıklık
En büyük veri ile en küçük veri arasındaki farktır:
4, 7, 9, 8 → açıklık $= 9 - 4 = 5$
Açıklık verinin ne kadar yayıldığını gösterir. Ortalamaları aynı olan iki grubun açıklıkları çok farklı olabilir.
Grafik Türleri
Sütun grafiği: kategorileri karşılaştırır.
Çizgi grafiği: zamana bağlı değişimi gösterir.
Daire grafiği: bütün içindeki payları gösterir.
Grafik okurken önce başlığa ve eksen adlarına bak; sayılar bundan sonra anlam kazanır.
Sık Yapılan Hata
Ortalamayı bulurken veri sayısını yanlış saymak. Sıfır da bir veridir: 0, 4, 8 verilerinin ortalaması $\dfrac{12}{3} = 4$'tür, $\dfrac{12}{2}$ değil.
İkinci hata: açıklığı ortalama sanmak. Açıklık bir farktır.
Sık sorulanlar
Açıklık nasıl bulunur?
En büyük veriden en küçük veri çıkarılır.
Ortalama verilerden büyük çıkabilir mi?
Hayır. Ortalama her zaman en küçük ile en büyük veri arasındadır.