Veri Toplama ve Değerlendirme — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Veri Toplama

Bir soruya yanıt aramak için bilgi toplamaktır.

İyi bir araştırma sorusu açık ve yansız olmalıdır:

✗ "Sizce de kırmızı en güzel renk değil mi?" (yönlendirici)
✓ "En sevdiğiniz renk hangisidir?" (yansız)

Sıklık Tablosu

Toplanan veriler çetele ve sıklık sütunlarıyla düzenlenir.

Çetelede dördüncü çizgiden sonra beşinci çapraz atılır; beşerli gruplar saymayı kolaylaştırır.

Sıklıkların toplamı, ankete katılan kişi sayısına eşit olmalıdır — tablonun doğruluğu böyle denetlenir.

Sütun Grafiği ve Ortalama

Sütun grafiğinde her sütunun yüksekliği o seçeneğin sıklığını gösterir. Grafik okurken önce başlığa ve eksen adlarına bakılır.

Aritmetik ortalama: verilerin toplamının veri sayısına bölümüdür.

5, 8, 11 verilerinin ortalaması: $\dfrac{5 + 8 + 11}{3} = 8$

Sık Yapılan Hata

Ortalamayı bulurken veri sayısını yanlış saymak. Kaç veri varsa ona bölünür; sıfır da bir veridir.

İkinci hata: yönlendirici soru sormak — "Sizce de …?" ile başlayan sorular yanıtı baştan söyler.

Sık sorulanlar

İyi bir araştırma sorusu nasıl olmalıdır?

Açık ve yansız olmalı; yanıtlayanı belirli bir yanıta yönlendirmemelidir.

Aritmetik ortalama nasıl bulunur?

Bütün veriler toplanır ve veri sayısına bölünür.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.5.5.1

    Kategorik veri ile çalışabilme

  • MAT.5.5.2

    Başkaları tarafından oluşturulan kategorik veriye dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları tartışabilme

  • MAT.5.6.1

    Herhangi bir olayın olasılığının 0 (imkânsız) ile 1 (kesin) arasında (0 ve 1 dâhil) olduğunu (olasılık spektrumu) yorumlayabilme

  • MAT.5.6.2

    Olayları az ya da çok olasılıklı şeklinde yapılandırabilme

Veri Toplama ve Değerlendirme testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.