Bilim, Teknoloji ve Toplum — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Buluşların Etkisi

Yazı: bilginin kuşaklar arası aktarımını sağladı; tarih yazının bulunmasıyla başlar.
Matbaa: kitabı ucuzlattı, okuryazarlığı yaygınlaştırdı.
Pusula: coğrafi keşifleri olanaklı kıldı.
İnternet: bilgiye erişimi anlıklaştırdı.

Her buluşun olumlu ve olumsuz sonuçları birlikte gelir.

Bilim İnsanının Özellikleri

Meraklı, sabırlı, şüpheci, önyargısız ve paylaşımcı olmak.

Türk-İslam bilim insanları: İbn Sînâ (tıp), Hârizmî (matematik), Bîrûnî (astronomi-coğrafya), Cezerî (mühendislik), Uluğ Bey (astronomi), Pîrî Reis (haritacılık).

Telif Hakkı ve Bilinçli Kullanım

Telif hakkı: bir eseri üretenin emeğini koruyan haktır. Başkasının yazısını, görselini ya da müziğini izinsiz kullanmak haksızlıktır.

Ödevde alıntı yaparken kaynak gösterilir. İnternette bulunması, bir içeriğin serbest olduğu anlamına gelmez.

Bilinçli kullanım: kaynağın güvenilirliğini denetlemek, kişisel bilgileri paylaşmamak, ekran süresini sınırlamak.

Sık Karıştırılan Nokta

Bilim ile teknolojiyi eş anlamlı kullanmak. Bilim bilgi üretir, teknoloji o bilgiyi uygular.

İkinci karışıklık: internetteki her içeriğin serbestçe kullanılabileceğini düşünmek. Erişilebilir olmak telifsiz olmak değildir.

Sık sorulanlar

Telif hakkı nedir?

Bir eseri üretenin emeğini koruyan haktır. Başkasının eserini izinsiz kullanmak bu hakkı çiğner.

Cezerî hangi alanda tanınır?

Mühendislik alanında; otomatik sistemler ve su makineleriyle tanınır.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • SB.6.6.1

    Ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin kültürel etkileşimdeki rolünü yapılandırabilme

  • SB.6.6.2

    Bir ürün veya fikrin telif ve patent süreçleriyle ilgili bilgi toplayabilme

Bilim, Teknoloji ve Toplum testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.