Kimlik Kartını Birlikte Okuyun
Çocuğunuzun kimlik kartını masaya koyun. Üzerinde adı, soyadı, doğum tarihi ve 11 haneli Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası yazar. Bu numara ülkede yalnız ona aittir; başka hiç kimsede aynısı yoktur.
Karttan neler öğrenebiliriz? Adı ve yaşı. Neler öğrenemeyiz? Hangi oyunu sevdiğini, neden korktuğunu, neyi iyi yaptığını. Bir insanı tanımak için kart yetmez.
"Beni Ben Yapan" Kartı
Boş bir karta çocuk kendi kartını yapsın: 3 sevdiği şey, 2 iyi yaptığı iş, 1 geliştirmek istediği yön. Kardeşi ya da arkadaşı da aynı kartı doldursun. Kartlar yan yana konunca hiçbiri aynı çıkmaz.
Saç rengi, boyu, sevdiği oyun arkadaşlarından farklı olan bir çocuk "tuhaf" değildir. Her insan kendine özgüdür; farklılık kimseyi üstün ya da eksik yapmaz.
Aynı Gün, 4 Rol
Bir çocuğun tek bir gününü birlikte sayın. Sabah evde çocuk, 08.30'da okulda öğrenci, 16.00'da futbol takımında oyuncu, akşam apartmanda komşu. Her rolün kendi sorumluluğu var: evde yatağını toplamak, okulda derse hazırlıklı gelmek, takımda antrenmana zamanında gitmek, apartmanda gece gürültü yapmamak.
Roller yaşla değişir. 10 yaşında öğrenci olan çocuk 20 yıl sonra öğretmen, anne ya da baba olabilir. Siz bugün kaç rol taşıyorsunuz? Çocuğa kendi rollerinizi saydırın.
Hakkım Var, Görevim de Var
Çocuk hakları 1989'da Birleşmiş Milletlerde bir sözleşmeyle yazıya geçirildi. Dördü bu yaşta sık konuşulur: eğitim (okula gitmek), sağlık (aşı, doktor, beslenme), barınma ve oyun.
Sık yapılan hata hakları tek başına düşünmektir. Okula gitme hakkı olan çocuğun ödevini yapma sorumluluğu da vardır. Aşıları zamanında yapılan, hastalanınca doktora götürülen çocuğun sağlık hakkı korunmuş olur; bunu aile üstlenir.
Buzdolabındaki Görev Çizelgesi
Bir haftalık çizelge hazırlayın. Satırlar günler, sütunlar görevler olsun: bulaşık, çöp, sofra kurmak, bitki sulamak. Kutulara aile üyelerinin adlarını yazın. Pazartesi bulaşık babadaysa salı bir başkasındadır.
Odasını toplamak, kedisini beslemek gibi kendi isteğiyle üstlendiği işler çocuğun sorumluluklarıdır. Çizelge, herkesin payını görünür kılar.
Kırıldığında Ne Söylemeli?
Arkadaşı kırıcı bir söz söyleyen çocuk bağırabilir ya da sakin bir dille "Bu söz beni üzdü" diyebilir. İkincisine ben dili denir; suçlamadan duyguyu anlatır ve kavgayı büyütmez.
Sınıf seçiminde desteklediği aday kaybedince sonucu kabul edip yeni başkanı tebrik eden öğrenci de demokrasiye saygı gösterir. Evde küçük bir oylamayla deneyin: pazar kahvaltısında ne yenecek? 4 kişiden 3'ü menemen dediyse menemen yapılır.
Sık sorulanlar
Bir kişinin hangi bilgileri kimlik kartından öğrenilir?
Adı, soyadı, doğum tarihi ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. Sevdiği şeyler, duyguları gibi özellikler kartta yazmaz.
Okula gitmek hangi çocuk hakkıyla ilgilidir?
Eğitim hakkıyla.
Ben dili nedir?
Karşıdakini suçlamadan kendi duygumuzu anlatmaktır: "Bu söz beni üzdü" gibi.