4. Sınıf Etkin Vatandaşlık — Konu Anlatımı

Sorun Kimin İşi?

Akşam yürüyüşünde çocukla sokakta gördüklerinizi konuşun ve her birini bir kuruma bağlayın:

Çöpler 3 gündür toplanmıyor, park lambası kırık → belediye.
Ailesini kaybetmiş küçük bir çocuk ağlıyor → emniyet (polis).
Köyde oturduğunu gösteren belge gerekiyor → muhtarlık (bugün e-Devlet'ten de alınabiliyor).
Bir ev yanıyor → itfaiye.

Tek Numara: 112

Ambulans, polis, itfaiye; acil durumda hepsine 112 ile ulaşılır. Arayan kişi adını, nerede olduğunu ve ne olduğunu sakince söyler. Sokakta düşüp yaralanan birini gören çocuk 112'yi arar ya da bir büyüğe haber verir. Şaka için aranan her çağrı, gerçekten yardıma ihtiyacı olan birinin hattını meşgul eder.

Vali de Seçimle mi Gelir?

En çok karıştırılan nokta budur. Muhtar ve belediye başkanı halkın oyuyla 5 yılda bir seçilir. Vali ve kaymakam ise devlet tarafından atanır. Çocuğa "Bu kişiye oy verdik mi?" diye sordurun; cevap evetse seçilmiş, hayırsa atanmıştır.

Sınıftaki Oy Sandığı

Sınıf başkanı seçiminde öğrenciler oy pusulası yazıp sandığa atar, en çok oyu alan kazanır. Adaylar 7, 5, 3 ve 9 oy aldıysa 9 oy alan başkan olur. Kararı çoğunluğun oyuyla vermek demokrasinin temelidir.

Evde de denenebilir: hafta sonu gezisinin yerini 3 seçenek arasından oylayın.

Oy Vermek Tek Yol Değil

Vatandaş yönetime yalnız seçimden seçime katılmaz. Kırık lambayı fark eden aile belediyeye dilekçe yazabilir. Birlikte bir tane yazın: tarih, kime yazıldığı, sorun (örneğin "Çınar Sokak'taki 2 numaralı direğin lambası 10 gündür yanmıyor"), ad-soyad, adres ve imza. Belediyenin çözüm merkezi ya da internet sayfası da aynı işi görür.

Gönüllü ağaç dikme günü, okul meclisinde görev almak ve mahalle temizliği de katılımdır.

Veliye not: Testlerde kurum soruları hep aynı kalıptadır: bir sorun anlatılır, "hangi kuruma başvurulmalı?" diye sorulur. Evde 5 kartlık bir eşleştirme oyunu yapın: belediye, muhtarlık, emniyet, itfaiye, hastane. Siz bir sorun söyleyin, çocuk doğru kartı kaldırsın.

Park Hepimizin

Parktaki banka boyayla yazı yazmak, salıncağı kırmak yanlıştır; park vergilerimizle yapılmış kamu malıdır ve herkesin kullanımına aittir. Oyun oynamak da bir haktır; ama apartman bahçesinde oynarken komşuların dinlenme hakkına saygı gösterilir. Haklar yan yana yaşar.

Millî sembollerimiz de ortak değerimizdir: al zemin üzerinde ay-yıldızlı bayrağımız ve 12 Mart 1921'de kabul edilen, sözleri Mehmet Akif Ersoy'a ait İstiklal Marşı.

Sık sorulanlar