Yerleşme Türleri
Kırsal yerleşme: tarım ve hayvancılık öne çıkar, nüfus azdır. Köy, mezra, yayla.
Kentsel yerleşme: sanayi ve hizmet ağırlıklıdır, nüfus yoğundur.
Yerleşmelerin kuruluş yerini su kaynakları, ulaşım, güvenlik ve verimli toprak belirler. Tarihte kentler çoğunlukla nehir kıyılarında kurulmuştur.
Nüfus Piramidi Okuma
Nüfusun yaş ve cinsiyete göre dağılımını gösterir.
Geniş tabanlı piramit: doğum oranı yüksek, nüfus genç — gelişmekte olan ülkeler.
Dar tabanlı piramit: doğum oranı düşük, nüfus yaşlı — gelişmiş ülkeler.
Genç nüfus iş gücü demektir ama eğitim ve istihdam yükü de getirir.
Çevre Sorunları
Başlıcaları: hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, erozyon ve orman kaybı.
Erozyon Türkiye'nin en büyük çevre sorunlarından biridir: verimli üst toprak su ve rüzgârla taşınır. Önlemi ağaçlandırma, teraslama ve nöbetleşe ekimdir.
Doğal kaynaklar sınırsız değildir; bugünkü kullanım gelecek nesillerin payını da belirler.
Karıştırılan Nokta
Erozyonu sel ile karıştırmak. Sel ani bir su baskınıdır; erozyon ise toprağın uzun sürede aşınıp taşınmasıdır. Sel erozyonu hızlandırır ama aynı şey değildir.
Sık sorulanlar
Geniş tabanlı nüfus piramidi neyi gösterir?
Doğum oranının yüksek ve nüfusun genç olduğunu; genellikle gelişmekte olan ülkelerde görülür.
Erozyona karşı ne yapılır?
Ağaçlandırma, teraslama, nöbetleşe ekim ve eğimli arazide sürümü eğime dik yapmak.