Türk-İslam Devletleri
Karahanlılar: İslam'ı kabul eden ilk Türk devleti. Türkçeyi resmî dil olarak kullandılar.
Gazneliler: Hindistan'a seferler düzenledi.
Büyük Selçuklu: 1071 Malazgirt ile Anadolu'nun kapısını açtı; Nizamiye Medreseleri ile eğitimi kurumsallaştırdı.
Bu dönemin eserleri: Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacib), Divânu Lugâti't -Türk (Kaşgarlı Mahmut) — ikisi de Türkçenin ilk büyük yazılı ürünlerindendir.
Osmanlı'nın Kuruluşu
Osmanlı Beyliği 1299'da kuruldu. Küçük bir uç beyliğinin büyümesinde etkili olanlar:
Coğrafi konum (Bizans sınırında olmak), istimalet politikası (halkı kazanan hoşgörülü yönetim), iskân (planlı yerleştirme) ve güçlü ordu düzeni.
İstanbul'un 1453'te fethi Orta Çağ'ı kapatan olaylardan sayılır.
Kültürel Mirası Korumak
Kültürel miras somut (cami, köprü, han, kitap) ve somut olmayan (masal, türkü, gelenek, el sanatı) olmak üzere ikiye ayrılır.
UNESCO Dünya Mirası Listesi bu değerleri koruma altına alır. Türkiye'den Göbeklitepe, Efes, Safranbolu, Divriği Ulu Camii gibi yerler listede yer alır.
Mirası korumak yalnızca devletin işi değildir: tarihî yapıya zarar vermemek, geleneği yaşatmak bireysel sorumluluktur.
Karıştırılan Nokta
Somut olmayan mirası "önemsiz" saymak. Bir türkü ya da el sanatı da koruma altına alınır; kaybolduğunda geri getirilemez.
İkinci karışıklık: Malazgirt (1071) Anadolu'nun kapısını açtı, Osmanlı ise 1299'da kuruldu — arada iki yüzyıldan fazla var.
Sık sorulanlar
Somut olmayan kültürel miras nedir?
Türkü, masal, gelenek, el sanatı gibi elle tutulamayan ama kuşaktan kuşağa aktarılan değerlerdir.
İstimalet politikası ne demektir?
Fethedilen yerlerdeki halkı kazanmaya yönelik hoşgörülü yönetim anlayışıdır; vergi yükünü hafifletmek ve inançlara dokunmamak gibi uygulamaları kapsar.