Demokrasinin Temel İlkeleri
Millî egemenlik: yönetme yetkisi millete aittir.
Eşitlik: herkes kanun önünde eşittir.
Özgürlük: başkasının hakkına zarar vermeden düşünme, inanma ve yaşama serbestliği.
Çoğulculuk: farklı görüşler bir arada bulunabilir.
Katılım: yurttaş karar süreçlerine katılır.
Seçimlerin İlkeleri
Seçimler serbest, eşit, gizli oy ve açık sayım ilkelerine göre yapılır; tek dereceli ve genel oy esastır.
Gizli oy: kimse kimin ne oy verdiğini bilemez — baskıyı önler.
Açık sayım: sayım herkesin görebileceği biçimde yapılır — hileyi önler.
Bu ikisi birbirini tamamlar; biri olmadan seçim güvenilir olmaz.
Kuvvetler Ayrılığı
Yasama: kanun yapar — TBMM.
Yürütme: kanunları uygular — Cumhurbaşkanı ve bakanlıklar.
Yargı: uyuşmazlıkları çözer, hukuka uygunluğu denetler — bağımsız mahkemeler.
Ayrılığın amacı gücün tek elde toplanmasını önlemektir. Yargı bağımsızlığı bu düzenin güvencesidir.
Karıştırılan Nokta
Demokrasiyi yalnızca "seçim yapmak" sanmak. Seçim gerekli ama yeterli değildir; hukuk devleti, temel haklar ve denetim olmadan demokrasi tamamlanmaz.
İkinci karışıklık: çoğunluğun kararı her zaman doğrudur sanmak. Demokraside azınlık hakları da korunur.
Sık sorulanlar
Gizli oy - açık sayım neden birlikte uygulanır?
Gizli oy seçmeni baskıdan korur, açık sayım ise sonuçların güvenilirliğini sağlar. İkisi birlikte seçimi güvenli kılar.
Kuvvetler ayrılığının amacı nedir?
Gücün tek elde toplanmasını önlemek ve organların birbirini denetlemesini sağlamak.