Avrupa'da Feodalite
Kavimler Göçü ve Batı Roma'nın yıkılışından sonra Avrupa'da merkezî otorite dağıldı; güvenlik ihtiyacı feodaliteyi doğurdu.
Toplum katmanları: senyör (derebeyi) – şövalye – serf (toprağa bağlı köylü)
Serf toprakla birlikte alınıp satılırdı; köle değildi ama toprağı terk edemezdi. Kilise bu düzende hem toprak sahibi hem siyasi güçtü.
Bizans ve İslam Medeniyeti
Bizans: Roma hukukunu sürdürdü, Ortodoksluğun merkezi oldu. Ayasofya ve Justinianus kanunları bu dönemin ürünüdür.
İslam medeniyeti: Emevî ve Abbasî dönemlerinde bilim büyük atılım yaptı. Beytü'l-Hikme'de Yunan, Hint ve Fars eserleri Arapçaya çevrildi.
Harezmî cebirin, Bîrûnî ölçme yöntemlerinin, İbn Sînâ tıbbın gelişimine katkı sundu. Bu birikim sonradan Avrupa'ya aktarılmıştır.
İlk Türk Devletleri
Asya Hun Devleti: bilinen ilk büyük Türk devleti; Mete Han döneminde onluk ordu sistemi kuruldu.
Göktürkler: "Türk" adını devlet adı olarak ilk kullanan devlet. Orhun Yazıtları, Türkçenin ilk yazılı belgeleridir.
Uygurlar: yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu; matbaa ve kâğıt kullandılar.
Türk devletlerinde kut anlayışı — yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiği inancı — hâkimiyetin temelini oluşturuyordu. Bu anlayış ülkenin hanedan üyeleri arasında paylaşılmasına ve taht kavgalarına yol açmıştır.
Sık Yapılan Hata
Serfi köle sanmak. Serf toprağa bağlıdır ve toprakla birlikte el değiştirir, ama kendisi mülk değildir; ailesi ve bazı hakları vardır.
İkinci hata: Orhun Yazıtları'nı Türklerin ilk yazısı sanmak — ilk yazılı belgeleridir; alfabe Göktürk alfabesidir.
Sık sorulanlar
Feodalite neden ortaya çıktı?
Kavimler Göçü sonrası merkezî otoritenin çökmesi ve güvenlik ihtiyacının derebeylerine sığınmayı zorunlu kılması nedeniyle.
Kut anlayışı nedir?
Yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiği inancıdır; hanedanın bütün üyelerinde bulunduğu düşünüldüğü için taht mücadelelerine yol açmıştır.