Trablusgarp ve Balkan Savaşları
Trablusgarp Savaşı (1911-1912): İtalya'ya karşı. Donanma yetersizliği nedeniyle bölgeye asker gönderilemedi; gönüllü subaylar (Mustafa Kemal dahil) yerel halkla direniş örgütledi. Uşi Antlaşması ile Kuzey Afrika'daki son toprak kaybedildi.
Balkan Savaşları (1912-1913): Birincisinde ağır yenilgi alındı, Edirne kaybedildi; ikincisinde Balkan devletlerinin kendi aralarındaki anlaşmazlıktan yararlanılarak Edirne geri alındı.
I. Dünya Savaşı
Osmanlı, İttifak Devletleri yanında savaşa girdi.
Cepheler: Kafkas, Kanal, Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen, Galiçya.
Çanakkale: kazanılan tek büyük savunma zaferidir. İtilaf Devletleri'nin İstanbul'a ulaşması engellendi; Mustafa Kemal'in ünü bu cephede yayıldı.
Kafkas Cephesi: Sarıkamış Harekâtı ağır kayıplarla sonuçlandı.
Mondros ve İşgal
Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918): ağır koşullar içeriyordu.
Özellikle 7. madde — İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit gördükleri yerleri işgal etme hakkı tanıması — işgallerin hukuki dayanağı yapıldı.
Ordunun terhisi ve silahlara el konulması, devletin savunma gücünü ortadan kaldırdı.
İşgallere karşı Kuvâ-yı Milliye ve müdafaa-i hukuk cemiyetleri kuruldu; Millî Mücadele bu ortamda doğdu.
Sık Yapılan Hata
Mondros'u barış antlaşması sanmak. Mondros bir ateşkestir; barış antlaşması Sevr'dir (1920) ve TBMM tarafından tanınmamıştır.
İkinci hata: Balkan Savaşları'nı tek savaş saymak — birbirinden farklı iki savaş vardır ve sonuçları da farklıdır.
Sık sorulanlar
Mondros'un 7. maddesi neden önemlidir?
İtilaf Devletleri'ne istedikleri yeri işgal etme hakkı tanıyarak işgallerin hukuki dayanağı yapılmıştır.
Edirne nasıl geri alındı?
II. Balkan Savaşı'nda, Balkan devletlerinin kendi aralarındaki anlaşmazlıktan yararlanılarak.