Soğuk Savaş'ın Sonu
1991'de SSCB'nin dağılmasıyla iki kutuplu düzen sona erdi. Önce tek kutuplu bir görünüm doğdu; zamanla yeni güç merkezleriyle çok merkezli bir yapıya doğru arayış başladı.
Orta Asya ve Kafkasya'da bağımsızlığını kazanan cumhuriyetler, Türkiye için tarihsel ve kültürel bağların bulunduğu ülkelerle yeni ilişkiler kurma olanağı doğurdu.
Küreselleşme ve Bilgi Toplumu
Küreselleşme ekonomi, kültür, iletişim ve siyaseti birlikte etkileyen çok boyutlu bir süreçtir. Üretimde bilginin en önemli kaynak hâline geldiği topluma bilgi toplumu denir.
İnternet bilgiye erişimi kökten değiştirdi ama yeni bir sorun doğurdu: denetimsiz içerik arttıkça doğru ile yanlışı ayırt etmek güçleşti. Bilgi teknolojilerine erişimdeki eşitsizliğe dijital bölünme denir.
Türkiye'nin Dış Politikası
Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri ortaklık anlaşmasından adaylığa uzanan uzun ve aşamalı bir süreç izledi. 1996'da girilen Gümrük Birliği ile sanayi ürünlerinde gümrük vergileri kalktı ve rekabet arttı.
Yirmi birinci yüzyılda birden çok bölgeyle ilişki geliştirmeye yönelen çok yönlü dış politika benimsendi; tek bir bölgeye bağımlılığın riski azaltılmak istendi. Enerji hatlarının Türkiye üzerinden geçmesi arz güvenliği tartışmalarında ağırlık kazandırdı.
Kültür, eğitim ve yardım politikalarıyla kurulan etkiye yumuşak güç denir.
Küresel Sorunlar
Yeni dönemin güvenlik tehditleri devletler arası savaşla sınırlı değildir. Terör, siber saldırı, salgın ve iklim değişikliği sınır tanımaz ve uluslararası iş birliği gerektirir.
Yoğun uluslararası ulaşım ve kalabalık kentler salgınların hızla yayılmasını kolaylaştırır. Savaş ve çatışma bölgelerinden gelen kitlesel göç, göç alan ülkelerde barınma, sağlık ve eğitim hizmetlerinde ek yük yaratır ve uyum politikalarını zorunlu kılar.
Birleşmiş Milletler'in sürdürülebilir kalkınma hedefleri kalkınmayı çevre ve toplumsal eşitlikle birlikte ele alır. Örgüt kararlarının etkisi ise üye devletlerin uygulama iradesine bağlıdır.
Sık sorulanlar
Bilgi toplumu ne demek?
Tarım toplumunda toprak, sanayi toplumunda sermaye belirleyiciydi. Bilgi toplumunda üretimin temel kaynağı bilgidir.
İnternet bilgiye erişimi kolaylaştırdıysa sorun ne?
Herkes içerik üretebildiği ve doğruluk denetlenmediği için bilgi kirliliği arttı; kaynağın güvenilirliğini sınamak zorunlu hâle geldi.
Yumuşak güç nedir?
Zorlama yerine çekim yoluyla kurulan etkidir; araçları kültür, eğitim, yardım ve örnek olma gücüdür.