Dış Politika İlkeleri
"Yurtta sulh, cihanda sulh" temel ilkedir.
Diğer ilkeler: tam bağımsızlık, gerçekçilik, akılcılık, karşılıklı eşitlik, uluslararası hukuka bağlılık, sorunların barışçı yollarla çözülmesi.
Bu ilkeler, yeni kurulan devletin gücünü kalkınmaya ayırmasını sağladı; maceracı girişimlerden kaçınıldı.
Çözülen Sorunlar
Musul (1926): Ankara Antlaşması ile Irak'a bırakıldı. Şeyh Sait İsyanı'nın yarattığı iç sorun, elin serbest kalmasını engellemişti.
Nüfus mübadelesi: Yunanistan ile 1930'da çözüldü; ardından iki ülke ilişkileri düzeldi.
Yabancı okullar ve dış borçlar: Lozan'dan kalan konular görüşmelerle bağlandı.
Hatay (1939): Atatürk'ün ölümünden sonra, izlediği diplomatik süreç sonucunda anavatana katıldı.
Bölgesel Anlaşmalar
Milletler Cemiyeti'ne üyelik (1932): Türkiye çağrı üzerine üye oldu.
Balkan Antantı (1934): Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya — İtalya tehdidine karşı.
Sadabat Paktı (1937): Türkiye, İran, Irak, Afganistan — doğu sınırlarında güvenlik.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Boğazlar üzerindeki egemenlik Türkiye'ye geçti; Lozan'dan kalan en önemli sorun çözüldü.
Sık Yapılan Hata
Hatay'ın Atatürk döneminde katıldığını sanmak. Süreci Atatürk yürütmüş ama katılım 1939'da, ölümünden sonra gerçekleşmiştir.
İkinci hata: Montrö'yü küçük bir düzenleme saymak — Boğazlar üzerindeki egemenliği Türkiye'ye kazandırmıştır.
Sık sorulanlar
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ne sağladı?
Boğazlar üzerindeki egemenlik hakkının Türkiye'ye geçmesini sağladı.
Musul sorunu nasıl sonuçlandı?
1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a bırakıldı.