Soğuk Savaş ve Bloklaşma
Savaştan iki süper güç çıktı: ABD ve SSCB. İki blok arasında doğrudan sıcak çatışmaya dönüşmeyen gerilim dönemine Soğuk Savaş denir.
Truman Doktrini (1947) Türkiye ve Yunanistan'a destek vererek Sovyet etkisinin yayılmasını sınırlamayı; Marshall Planı (1948) Avrupa ekonomilerini onararak siyasi istikrarı sağlamayı amaçladı.
Türkiye'nin Batı Bloğuna Katılımı
Türkiye, Birleşmiş Milletler çağrısı üzerine Kore Savaşı'na asker gönderdi. Bu karar Batı ittifakındaki konumunu güçlendirdi ve NATO üyeliğini (1952) kolaylaştırdı.
NATO ortak savunma ilkesine dayanır; üyelik Türkiye'ye güvenlik güvencesi sağladı.
Çok Partili Hayata Geçiş
Savaştan demokratik yönetimlerin güçlenerek çıkması ve Birleşmiş Milletler ilkeleri iç siyasette değişim isteğini besledi.
1946 çok partili düzende yapılan ilk genel seçimdir. 1950'de ise iktidar ilk kez seçim yoluyla barışçıl biçimde el değiştirdi.
1961 Anayasası ile Anayasa Mahkemesi kuruldu ve iki meclisli bir yapı benimsendi.
Toplumsal ve Ekonomik Değişim
1950'lerde traktör sayısının hızla artması kırsalda iş gücü gereksinimini azalttı; açığa çıkan nüfus kentlere göç etti. Hızlı kentleşme konut açığı ve plansız yapılaşma sorunlarını doğurdu.
Ulaşım yatırımlarının ağırlığı demir yolundan kara yoluna kaydı. 1963'ten başlayarak beş yıllık kalkınma planları uygulandı: kaynaklar belirlenmiş önceliklere göre dağıtıldı.
1960'lardan başlayan yurt dışına işçi göçü iç işsizliği azalttı ve işçi dövizleri ödemeler dengesine katkı sağladı. Kıbrıs sorunu ise dış politikada uzun süre öncelikli konu oldu.
Sık sorulanlar
Soğuk Savaş neden "soğuk"?
İki süper güç arasında doğrudan sıcak çatışma yaşanmadı. Rekabet silahlanma, ittifaklar, propaganda ve vekâlet çatışmaları üzerinden yürüdü.
1946 ile 1950 seçimleri arasındaki fark nedir?
1946 çok partili düzende ilk genel seçimdir. 1950'de ise iktidar ilk kez seçimle el değiştirmiştir.
Traktörün kente göçle ne ilgisi var?
Makine insan ve hayvan gücünün yerini aldı; kırsalda iş bulma olanağı daraldı ve nüfus kente yöneldi.