Millî Mücadele’nin Hazırlık Dönemi — Konu Anlatımı

İşgaller ve Cemiyetler

Mondros'un 7. maddesine dayanılarak işgaller başladı. 15 Mayıs 1919 İzmir'in işgali tepkileri büyüttü ve Kuvâ-yı Milliye'nin doğuşunu hızlandırdı.

Zararlı cemiyetler: Mavri Mira, Etniki Eterya, Pontus, Hınçak-Taşnak, Sulh ve Selamet-i Osmaniye, İngiliz Muhipleri.

Yararlı cemiyetler: Trakya Paşaeli, İzmir Müdafaa-i Hukuk, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk, Kilikyalılar, Trabzon Muhafaza-i Hukuk.

Yararlı cemiyetler bölgesel nitelikteydi; Sivas Kongresi'nde tek çatı altında birleştirildiler.

Genelgeler

Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919): işgalleri protesto mitingleri düzenlenmesi istendi — halkın harekete geçirilmesinin ilk adımı.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919): Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez birlikte açıklandı.

"Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir" (gerekçe) ve "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" (yöntem ve amaç) ifadeleri, millî egemenlik düşüncesinin ilk açık dile getirilişidir.

Kongreler ve Misakımillî

Erzurum Kongresi (23 Temmuz 1919): toplanışı bölgesel, aldığı kararlar ulusaldır. Manda ve himaye ilk kez reddedildi; "Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz" kararı alındı.

Sivas Kongresi (4 Eylül 1919): hem toplanışı hem kararları ulusaldır. Cemiyetler birleştirildi, manda kesin olarak reddedildi, Temsil Heyeti ülkenin tamamını temsil eder hâle geldi.

Misakımillî (28 Ocak 1920): son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edildi; yeni devletin sınırları ve bağımsızlık koşulları belirlendi. Bu karar İstanbul'un resmen işgaline yol açtı.

Sık Yapılan Hata

Erzurum Kongresi'ni tümüyle bölgesel saymak. Toplanışı bölgesel, kararları ulusaldır; Sivas'ta ise ikisi de ulusaldır.

İkinci hata: Amasya Genelgesi'ni yalnızca bir duyuru saymak — Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez burada birlikte açıklanmıştır.

Sık sorulanlar