Planlı Kalkınma Dönemi
1960 sonrası: Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu ve beş yıllık kalkınma planları uygulanmaya başlandı.
Sanayileşme hedeflendi; ithal ikameci model benimsendi: yurt dışından alınan ürünlerin içeride üretilmesi amaçlandı.
Bu model iç pazarı korudu ama zamanla döviz darboğazı ve rekabet eksikliği sorunlarını doğurdu.
Göç ve Kentleşme
Tarımda makineleşme kırsalda işgücü ihtiyacını azalttı; köyden kente göç hızlandı.
Sonuçları: gecekondulaşma, altyapı yetersizliği, kentlerde işsizlik ve kırsalda nüfus azalması.
1961 sonrası Avrupa'ya işçi göçü: özellikle Almanya'ya. Bu göç döviz girdisi sağladı ama aynı zamanda ayrılan ailelerin ve ikinci kuşağın uyum sorunlarını gündeme getirdi.
1980 Sonrası Dönüşüm
24 Ocak 1980 Kararları ile dışa açık ekonomiye geçildi: ihracata dayalı büyüme, ithalatın serbestleşmesi, fiyat denetimlerinin gevşetilmesi.
Özelleştirme uygulamaları başladı; bankacılık ve iletişim sektörleri gelişti.
Toplumsal alanda: televizyon ve iletişim araçlarının yaygınlaşması, tüketim kalıplarının değişmesi, kadının iş yaşamındaki payının artması.
Ekonomik dalgalanmalar ve enflasyon bu dönemin süregelen sorunları oldu.
Sık Yapılan Hata
İthal ikameci modeli tümüyle başarısız saymak. Model bir dönem sanayileşmeye katkı sağlamış, ancak döviz darboğazı ve rekabet eksikliği nedeniyle sürdürülememiştir.
İkinci hata: göçü yalnızca kent sorunu olarak görmek — kırsalda nüfus azalması ve yaşlanma da göçün sonucudur.
Sık sorulanlar
İthal ikameci model nedir?
Yurt dışından alınan ürünlerin ülke içinde üretilmesini hedefleyen sanayileşme modelidir.
24 Ocak 1980 Kararları ne getirdi?
Dışa açık ekonomiye geçişi: ihracata dayalı büyüme ve ithalatın serbestleşmesi.