Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Şiirde Akımlar

Beş Hececiler: hece ölçüsü, Anadolu ve millî konular — Faruk Nafiz Çamlıbel.

Saf (öz) şiir: şiirin kendine özgü diline vurgu — Ahmet Haşim, Yahya Kemal, Ahmet Muhip Dıranas, Cahit Sıtkı Tarancı.

Garip (I. Yeni): ölçü, uyak ve söz sanatlarına karşı; günlük dil ve sıradan insan — Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat.

İkinci Yeni: kapalı imge, çağrışım ve dilde sapma — Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, İlhan Berk.

Romanda Yönelimler

Toplumcu gerçekçilik: köy ve emek sorunları — Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Fakir Baykurt, Kemal Tahir.

Bireyin iç dünyası: psikolojik derinlik — Peyami Safa, Ahmet Hamdi Tanpınar.

Modernist ve postmodern anlatı: Oğuz Atay, Yusuf Atılgan, Orhan Pamuk.

Sabahattin Ali ve Sait Faik, hikâye türünün öne çıkan adlarıdır.

Dönemin Genel Özellikleri

Dil sadeleşti; İstanbul Türkçesi yazı dili olarak yerleşti.

Anadolu ve halk yaşamı edebiyatın merkezine girdi.

Batı edebiyatıyla etkileşim sürdü ama taklit yerine özgün arayışlar öne çıktı.

Tür çeşitliliği arttı: roman, hikâye, şiir, tiyatro, deneme ve eleştiri birlikte gelişti.

Sık Yapılan Hata

Garip ile İkinci Yeni'yi karıştırmak. Garip sade ve günlük dili, İkinci Yeni kapalı imgeyi ve dilde sapmayı savunur — biri diğerine tepkidir.

İkinci hata: toplumcu gerçekçiliği yalnızca köy romanı sanmak — kent emeği ve göç de konuları arasındadır.

Sık sorulanlar

Garip akımının temel özelliği nedir?

Ölçü, uyak ve söz sanatlarını reddedip günlük dili ve sıradan insanı şiire taşımasıdır.

İkinci Yeni, Garip'ten nasıl ayrılır?

Kapalı imge, çağrışım ve dilde sapmayı öne çıkararak Garip'in sade diline tepki geliştirmiştir.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.