Anlamına Göre Cümleler
Bildirme: bir şey anlatır. "Hava bugün çok güzel." → nokta
Soru: soru sorar. "Hava nasıl?" → soru işareti
Ünlem: duygu bildirir. "Ne güzel bir gün!" → ünlem
Emir: yapılmasını ister. "Kapıyı kapat." → nokta
Olumlu ve Olumsuz Cümle
Olumlu: işin yapıldığını söyler → "Ödevimi yaptım."
Olumsuz: işin yapılmadığını söyler → "Ödevimi yapmadım."
Olumsuzluk ekleri: -ma, -me ve "değil, yok" sözcükleri.
Soru Sözcüğü Her Zaman Soru Yapmaz
İçinde soru sözcüğü geçen her cümle soru cümlesi değildir.
"Nereye gittiğini bilmiyorum." → bu bir bildirme cümlesidir, sonuna nokta konur.
Ölçüt: cümle gerçekten soru soruyor mu?
Sık Yapılan Hata
Soru sözcüğü gördüğü her cümleye soru işareti koymak. Ölçüt, cümlenin soru sorup sormadığıdır.
İkinci hata: emir cümlesinin sonuna ünlem koymak — sakin bir emirde nokta yeterlidir.
Sık sorulanlar
Soru sözcüğü geçen her cümle soru cümlesi midir?
Hayır. Cümlenin gerçekten soru sorup sormadığına bakılır.
Olumsuz cümle nasıl kurulur?
"-ma/-me" ekiyle ya da "değil, yok" sözcükleriyle.