Yüklem
Cümlede iş, oluş ya da hareketi bildiren ögedir. Cümlenin temel ögesidir; yüklemsiz cümle olmaz.
"Ali bahçede top oynadı."
Türkçede yüklem genellikle sonda bulunur.
Öge bulmaya her zaman yüklemden başlanır.
Özne
İşi yapan ya da olan ögedir.
Bulmak için yükleme "kim?" ya da "ne?" sorusu sorulur.
"Ali bahçede top oynadı." → kim oynadı? Ali
Özne cümlede yazılmayabilir; kişi ekinden anlaşılır: "Geldim." → özne "ben"
Nesne ve Tümleçler
Nesne: yükleme "neyi/kimi?" sorusu sorularak bulunur.
"Ali topu attı." → neyi attı? topu
Yer tümleci: "nereye, nerede, nereden?" → "bahçede oynadı"
Zaman tümleci: "ne zaman?" → "dün geldi"
Durum tümleci: "nasıl?" → "hızlıca koştu"
Sık Yapılan Hata
Öge bulmaya özneden başlamak. Her zaman önce yüklem bulunur, diğer ögeler yükleme soru sorularak çıkarılır.
İkinci hata: özne yazılmayınca "özne yok" demek — kişi ekinden anlaşılan gizli bir özne vardır.
Sık sorulanlar
Öge bulmaya nereden başlanır?
Her zaman yüklemden başlanır; diğer ögeler yükleme soru sorularak bulunur.
Özne nasıl bulunur?
Yükleme "kim?" ya da "ne?" sorusu sorularak.