İkisini Yan Yana Görelim
Eş anlamlı: anlamları aynı
yıl – sene · kara – siyah
Zıt anlamlı: anlamları karşıt
uzun – kısa · sıcak – soğuk
Eş anlamlıda iki sözcük aynı şeyi, zıt anlamlıda birbirinin tersini anlatır.
Nasıl Ayırt Ederiz?
Kendi kendine sor: "Bu ikisi aynı şeyi mi anlatıyor, ters şeyi mi?"
armağan – hediye → aynı şey → eş anlamlı
gece – gündüz → ters şey → zıt anlamlı
Bir başka yol: birini cümlede diğerinin yerine koy. Anlam aynı kalıyorsa eş, tersine dönüyorsa zıt anlamlıdır.
Karışık Alıştırma
okul – mektep → eş
açık – kapalı → zıt
konuk – misafir → eş
ileri – geri → zıt
cevap – yanıt → eş
temiz – kirli → zıt
Bir metinde her iki tür de birlikte bulunabilir.
Sık Yapılan Hata
Soruyu okumadan yanıt vermek. Soruda "eş anlamlısı" mı "zıt anlamlısı" mı istendiğine dikkat et.
İkinci hata: olumsuz biçimi zıt anlamlı sanmak.
Sık sorulanlar
Eş anlamlı ile zıt anlamlıyı nasıl ayırırım?
İki sözcük aynı şeyi anlatıyorsa eş, birbirinin tersini anlatıyorsa zıt anlamlıdır.
"Konuk – misafir" hangi türdendir?
Eş anlamlıdır; ikisi de aynı anlama gelir.