Kök Nedir?
Sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır; daha fazla bölünemez.
"göz-lük-çü-ler" → kök: göz
Kökü bulmak için sözcüğü sondan başlayarak parçalarsın; anlamı bozulmadan kalan en küçük parça köktür.
İsim ve Fiil Kökü
İsim kökü: varlık bildirir — göz, ev, su, taş
Fiil kökü: eylem bildirir — gel-, yaz-, koş-, bak-
Ayırt etme: köke "-mek/-mak" ekleyip dene. Anlamlıysa fiil köküdür.
"gel" → "gelmek" ✓ fiil kökü
"göz" → "gözmek" ✗ isim kökü
Çekim Ekleri
Sözcüğün anlamını değiştirmeyen, yalnızca cümledeki görevini belirleyen eklerdir.
Çoğul: -ler, -lar → kitaplar
Hâl: -i, -e, -de, -den → kitabı, kitaba, kitapta
İyelik: -im, -in, -i → kitabım
Çekim eki alan sözcük hâlâ aynı varlığı anlatır: "kitaplar" hâlâ kitaptır.
Sık Yapılan Hata
Kökü yanlış bulmak. "Gelecek" sözcüğünün kökü "gel-"dir; "gele" ya da "gelece" değil.
İkinci hata: her eki aynı saymak. Çekim eki yeni sözcük üretmez, yapım eki üretir.
Sık sorulanlar
Kök nasıl bulunur?
Sözcük sondan başlayarak parçalanır; anlamı bozulmadan kalan en küçük parça köktür.
İsim kökü mü fiil kökü mü nasıl anlarım?
Köke "-mek/-mak" ekle. Anlamlı bir eylem oluyorsa fiil kökü, olmuyorsa isim köküdür.