1. Sınıf Yazım Kuralları — Konu Anlatımı

Davetiyeyi Birlikte Yazalım

Çocuğunuzun doğum günü için bir davetiye yazdığını düşünün. İlk taslak şöyle olabilir:

sevgili defne cumartesi günü evimize gel. pasta yiyeceğiz. adresimiz izmir'de.

Taslakta sözcükler doğru, ama 4 harf küçük kalmış. Birlikte düzeltelim:

Sevgili Defne, cumartesi günü evimize gel. Pasta yiyeceğiz. Adresimiz İzmir'de.

Büyüyen harfler: cümle başları (Sevgili, Pasta, Adresimiz), kişi adı (Defne) ve şehir adı (İzmir). Bu konunun kurallarının neredeyse tamamı bu küçük davetiyede var.

Büyük Harfin Dört Yeri

(1) Cümlenin ilk harfi: Bugün hava güzel.
(2) Kişi adı ve soyadı: Ali Demir
(3) Şehir ve ülke adı: Sivas, Türkiye
(4) Hayvanlara verilen özel ad: Minnoş

Özel adda yalnız ilk harf büyüktür. "TÜRKİYE" ya da "TürKiye" değil, "Türkiye" yazılır. Bu kural cümlenin ortasında da geçerlidir: "Tatile Türkiye'nin güneyine gittik."

Her Adı Büyük Yazmak Doğru mu?

Sık yapılan hata, büyük harf kuralını öğrenen çocuğun her adı büyük yazmasıdır: "Bahçede Kedi var." Oysa "kedi" bütün kedilerin adıdır; küçük yazılır. Yalnız bir kedinin kendi adı (Minnoş) büyük yazılır. Sınama sorusu: "Bu ad tek bir varlığa mı ait?" Cevap evetse büyük harf.

Aynı şey "şehir", "okul", "anne" için de geçerlidir. "Şehrimiz çok kalabalık." cümlesinde "şehir" küçüktür; "Bursa çok kalabalık." cümlesinde şehrin kendi adı büyüktür. Tersi de olur: çocuk kendi adını ya da arkadaşının adını cümlenin ortasında küçük yazar ("Dün ali geldi."). Cümlenin neresinde olursa olsun kişi adı büyük harfle başlar.

Gün Adları

Gün adları cümle içinde küçük yazılır: "Yarın pazartesi, okul var." Belli bir tarihle birlikte yazılınca büyük harfle başlar: "29 Ekim 2026 Perşembe". Tarih yoksa gün adı küçük kalır: "Annem pazartesi günü gelecek." Gün adı cümlenin ilk sözcüğüyse, cümle başı olduğu için büyük başlar: "Pazartesi okul açılıyor."

Boşluk ve Kontrol

Sözcükler arasında boşluk bırakılır: "Benokulagittim" okunmaz, "Ben okula gittim." okunur. Cümle bitince sonuna işaret konur.

Yazıyı bitiren çocuğa 3 soruluk bir kontrol verin: Cümle büyük harfle başladı mı? Adlar büyük mü? Sonda işaret var mı? Her soruya parmakla bakılır. Hata bulunursa silinip yeniden yazılır.

Harflerin satır çizgisine oturması da yazımın parçasıdır. Küçük harfler iki çizgi arasında kalır; büyük harfler ve "b, d, k, l, t" gibi uzun harfler üst çizgiye kadar çıkar. Ölçüsü tutan yazı daha kolay okunur, öğretmen de hatayı daha kolay görür.

Mini soru: "biz ankara'da oturuyoruz" cümlesinde kaç harf büyümeli? Cevap: 2 harf: cümle başındaki "b" ve şehir adındaki "a": "Biz Ankara'da oturuyoruz."

Sık sorulanlar