Teslim Etmeden Önce 3 Soru
Çocuk yazısını bitirince hemen kapatmasın. Defterin kenarına 3 soru yazın ve her yazıdan sonra birlikte bakın:
(1) Cümleler ve adlar büyük harfle başladı mı?
(2) "de, da" doğru yerde ayrı ya da bitişik mi?
(3) "mi, mı, mu, mü" ayrı yazıldı mı?
2. sınıftaki yazım hatalarının çoğu bu üç sorudan birine takılır. 2 dakikalık kontrol, silgiyle geçen yarım saati önler.
Büyük Harfle Başlayanlar
Cümlenin ilk sözcüğü: "Bugün hava güzel."
Kişi adları ve soyadları: Zeynep Kaya, Mert
Şehir ve ülke adları: Bursa, Türkiye
Evcil hayvanlara verilen adlar: Fındık, Pamuk
Okul adları: Çınar İlkokulu
Okul adında her sözcük büyük harfle başlar. "Çınar ilkokulu" yazmak yanlıştır.
"de" Ayrı mı, Bitişik mi?
İki "de" var ve çocuklar ikisini karıştırıyor:
"Ceren de şarkı söyledi." → Ela söyledi, Ceren de söyledi; "ayrıca" anlamı var. Ayrı yazılır.
"Sınıfta resim yaptık." → "Nerede?" sorusunun cevabı. Bitişik yazılır.
Karar vermenin yolu çıkar-bak sınamasıdır. "de"yi çıkarın. "Ceren şarkı söyledi." Cümle bozulmadı; demek ki ayrı yazılır. "Sınıf resim yaptık." Cümle bozuldu; demek ki bitişik yazılır.
Sesine de dikkat: Kalın ünlüden sonra "da" gelir: Ela da, odada. İnce ünlüden sonra "de": Ceren de, evde. Bitişik ek, sert sesten sonra "ta, te" olur: sınıfta, sepette.
"mi" Her Zaman Ayrı
Soru eki kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır: "Ödevini bitirdin mi?", "Hava soğuk mu?" "Bitirdinmi" yazımı yanlıştır. Sık yapılan hata budur, çünkü konuşurken iki sözcük tek solukta söylenir. Çocuk yazarken "mi"yi ayrı bir kart gibi düşünürse arayı bırakmayı unutmaz.
Ekin sesi önündeki sözcüğe uyar ama ayrılığı hiç değişmez: güzel mi, dolu mu, kısa mı, büyük mü. Ek alsa bile ayrı kalır: "Geliyor musun?", "Yarın gelecek misin?"
Veliye not: Testte sık gelen soru "Hangi cümlede yazım yanlışı vardır?" sorusudur. Çocuk her seçeneğe yukarıdaki 3 soruyu sırayla uygularsa yanlışı kolayca bulur.
Evde Yazım Oyunları
- Aile adları: Evdekilerin adını ve soyadını, evcil hayvanın adını ve oturduğunuz şehri çocuk yazsın. 5 sözcüğün 5'i de büyük harfle başlamalı.
- Çıkar-bak: Boşluklara "de, da" ya da "ta" getirin: "Ben ... geliyorum.", "Park... oynadık." Hangisi ayrı, hangisi bitişik? Cevap: "Ben de geliyorum." (ayrı), "Parkta oynadık." (bitişik).
- mi kartı: Küçük bir kâğıda "mi" yazın. Soru cümlesi kurulunca kart, sözcüğün yanına bir parmak aralıkla konsun.
Sık sorulanlar
Ayrı yazılan "de" nasıl anlaşılır?
Cümleden çıkarılır. Anlam bozulmuyorsa "de" ayrı yazılır: "Ben de geldim."
Soru eki "mi" nasıl yazılır?
Her zaman ayrı yazılır: "Geldin mi?"
Evcil hayvanların adları büyük harfle mi başlar?
Evet. Hayvanlara verilen adlar özel addır: Pamuk, Fındık.