Noktalama İşaretleri

1. Elif defterine yukarıdaki cümleyi yazdı. Cümle bitti. Boş kutuya hangi işareti koymalıdır?

• A) Nokta (.)
• B) Virgül (,)
• C) Ünlem (!)

Doğru cevap: A — Bir şey anlatan ve bitmiş olan cümlenin sonuna nokta konur.

1. Cümleyi okuyalım: Bugün hava çok güzel
2. Bu cümle soru sormuyor, bağırmıyor; sadece bir şey anlatıyor.
3. Anlatan cümle bittiğinde sonuna nokta konur.
4. Boş kutuya nokta (.) gelmelidir.

2. Yolda araba geliyordu. Babası Dur diye seslendi. Bu seslenme cümlesinin sonuna hangi işaret konur?

• A) Nokta
• B) Ünlem
• C) Virgül

Doğru cevap: B — Seslenme ve uyarı bildiren cümlelerin sonuna ünlem konur.

1. Baba tehlikeyi görüp yüksek sesle sesleniyor.
2. Seslenme ve uyarı cümlesi ünlem ister.
3. Cümle şöyle yazılır: Dur!

3. Öğretmen tahtaya üç cümle yazdı. Bunlardan hangisinin sonuna soru işareti konmalıdır?

• A) Kardeşim uyudu
• B) Havalar ısındı
• C) Sen nereye gidiyorsun

Doğru cevap: C — Cevap bekleyen, yani soru soran cümlenin sonuna soru işareti konur.

1. Cümleleri tek tek okuyalım.
2. Kardeşim uyudu ve Havalar ısındı bir şey anlatıyor, soru sormuyor.
3. Sen nereye gidiyorsun cümlesi cevap bekliyor.
4. Soru soran cümlenin sonuna soru işareti (?) konur.

4. Yukarıdaki kutuda gördüğün noktalama işaretinin adı nedir?

• A) Soru işareti
• B) Virgül
• C) Ünlem

Doğru cevap: C — Kutudaki işaret ünlemdir.

1. İşarete bakalım: yukarıdan aşağı bir çizgi, altında bir nokta var.
2. Bu işaretin adı ünlemdir.
3. Ünlem sevinç, korku, şaşkınlık ve seslenme cümlelerinde kullanılır.

5. Zeynep ödevini yazdı. Öğretmeni bir cümlede noktalama hatası buldu. Hatalı yazılan cümle hangisidir?

• A) Bugün okula gittim.
• B) Aferin sana!
• C) Sen de gelecek misin.

Doğru cevap: C — Soru soran cümlenin sonuna nokta değil, soru işareti konmalıydı.

1. Birinci cümle bir şey anlatıyor, sonunda nokta var. Doğru.
2. İkinci cümle sevinç bildiriyor, sonunda ünlem var. Doğru.
3. Üçüncü cümle soru soruyor ama sonunda nokta var.
4. Doğrusu şöyle olmalıydı: Sen de gelecek misin?

6. Sude iki cümle yazdı. Birinci cümle bir şey anlatıyor, ikinci cümle soru soruyor. Bu farkı sağlayan nedir?

• A) Sondaki noktalama işareti
• B) Sözcüklerin uzunluğu
• C) Cümlenin büyük harfle başlaması

Doğru cevap: A — Sözcükler aynı; anlamı değiştiren, cümlenin sonundaki işarettir.

1. İki cümlede de aynı sözcükler var: Ödevini bitirdin
2. Birincinin sonunda nokta var, bu cümle haber veriyor.
3. İkincinin sonunda soru işareti var, bu cümle soru soruyor.
4. Demek ki anlamı değiştiren sondaki noktalama işaretidir.

7. İkiz kardeşler aynı cümleyi defterlerine yazdı. Biri noktalama işaretini yanlış koydu. Doğru yazılmış cümle hangisidir?

• A) Ben top oynadım.
• B) Ben top oynadım
• C) Ben top. oynadım

Doğru cevap: A — Nokta cümlenin sonuna konur; ortaya konmaz ve unutulmaz.

1. Birinci cümlenin sonunda nokta var. Doğru.
2. İkinci cümlede hiç nokta yok, cümle bitmemiş gibi duruyor.
3. Üçüncü cümlede nokta ortaya konmuş, cümleyi ikiye bölmüş.
4. Doğru yazım: Ben top oynadım.

8. Ayşe alışverişten elma, armut ve muz aldı. Elma ile armut arasındaki işaretin adı nedir?

• A) Soru işareti
• B) Nokta
• C) Virgül

Doğru cevap: C — Yan yana sıralanan sözcükleri ayıran işaret virgüldür.

1. Cümlede üç meyve sıralanmış: elma, armut, muz
2. Sıralanan sözcüklerin arasına küçük bir işaret konmuş.
3. Bu işaretin adı virgüldür ve sözcükleri birbirinden ayırır.

9. Deniz arkadaşına telefon etti. Nasılsın diye sordu. Yukarıdaki kartlardan hangisi bu cümlenin sonuna gelmelidir?

• A) Birinci kart
• B) İkinci kart
• C) Üçüncü kart

Doğru cevap: B — Nasılsın bir sorudur; sonuna ikinci karttaki soru işareti gelir.

1. Deniz arkadaşına bir soru soruyor: Nasılsın
2. Kartlara bakalım: birinci kart nokta, ikinci kart soru işareti, üçüncü kart ünlem.
3. Soru cümlesinin sonuna soru işareti konur.
4. Doğru kart ikinci karttır: Nasılsın?

10. Sınıfta noktalama işaretleri oyunu oynanıyor. Öğretmen kartları gösterdi. Bu işaretlerden hangisi cümlenin sonuna konmaz?

• A) Nokta
• B) Virgül
• C) Ünlem

Doğru cevap: B — Virgül cümlenin içinde kullanılır, cümleyi bitirmez.

1. Nokta bitmiş cümlenin sonuna konur.
2. Ünlem sevinç ve seslenme cümlelerinin sonuna konur.
3. Virgül ise cümlenin içinde sıralanan sözcükleri ayırır.
4. Bu yüzden virgül cümlenin sonuna konmaz.